Velayeti kendisinde olmayan ebeveyn, çocuğuyla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir (TMK m.323). ⚠️ 2021’de köklü değişiklik: Kişisel ilişki kararı uygulanmıyorsa artık icra dairesine değil, Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’ne (ADM) başvurulur.
7343 sayılı Kanun (30.11.2021) ile İİK m.25, 25/a, 25/b ve 341 yürürlükten kaldırılmıştır. Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesinde icra dairesinin ve icra mahkemesinin hiçbir görevi kalmamıştır.
Bu kararlar artık Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) tarafından, çocuk görüşme merkezlerinde yerine getirilir (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.41/A vd.). ADM bulunmayan yerlerde görev, Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğüne aittir. Yeni uygulamaya 08.05.2023 itibarıyla ülke genelinde geçilmiştir.
⚠️ İnternetteki birçok kaynak hâlâ “icra dairesine başvurun” demektedir — bu bilgi ESKİDİR.
Aile hukukunda verilen her karar yıllarca etkisini sürdürür. Dosyanıza özel destek alın.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp… AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
DAVALI: [Ad Soyad] — velayet hakkı sahibi ebeveyn, [Adres]
KONU: Müşterek çocuk [Ad Soyad] ile kişisel ilişki kurulması [veya mevcut kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi] talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Taraflar, … Aile Mahkemesi’nin …/…/20… tarih, 20…/……… E. – 20…/……… K. sayılı kararıyla boşanmış olup, müşterek çocuk [Ad Soyad]’ın (…/…/20… doğumlu) velayeti davalıya verilmiştir.
2. TMK m.323 uyarınca; ana ve babadan her biri, velâyeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.
3. [Dosyanıza uygun olanı seçiniz]
a) Kişisel ilişki hiç düzenlenmemişse: Boşanma kararında müvekkil ile çocuk arasında kişisel ilişki düzenlenmemiş / düzenlenen ilişki çocuğun yaşı ve ihtiyaçları karşısında yetersiz kalmıştır.
b) Mevcut ilişki yetersizse: Kararda öngörülen kişisel ilişki, çocuğun … yaşına gelmiş olması ve okul düzeni karşısında yeniden düzenlenmelidir. Çocuk büyüdükçe baba/anne ile daha nitelikli ve düzenli ilişki kurması, psikososyal gelişimi bakımından zorunludur.
4. Müvekkil, çocuğun bakım ve gözetimi için gerekli maddi ve manevi imkânlara sahiptir: [konut durumu, çalışma saatleri, destek ağı]. Müvekkil, iştirak nafakası yükümlülüğünü düzenli olarak yerine getirmektedir. (Ekte: nafaka ödeme dekontları, gelir belgesi, konut durumu belgesi.)
5. Kişisel ilişki kurulmasında çocuğun üstün yararı esastır. Çocuğun her iki ebeveyniyle de sağlıklı bağ kurması, gelişimi için temel bir ihtiyaçtır.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.182, m.323, m.324, m.325; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.41/A vd.; BM Çocuk Hakları Sözleşmesi; HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Boşanma ilamı, nüfus kayıtları, nafaka ödeme dekontları, gelir ve konut belgesi, uzman (pedagog/psikolog) incelemesi, sosyal ve ekonomik durum araştırması, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ ve TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) Davanın KABULÜ ile, müvekkil ile müşterek çocuk [Ad Soyad] arasında aşağıdaki şekilde KİŞİSEL İLİŞKİ KURULMASINA:
• Her ayın 1. ve 3. hafta sonu, cumartesi saat 10:00’dan pazar saat 17:00’ye kadar (yatılı),
• Dinî bayramların 2. günü saat 10:00’dan 3. günü saat 17:00’ye kadar,
• Yarıyıl tatilinin ikinci haftası,
• Her yıl 1–31 Temmuz arası (yaz tatili),
• Babalar/Anneler Günü saat 10:00–18:00 arası,
2) Yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.
Tarih: …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad] — İmza
KARAR VARSA AMA UYGULANMIYORSA — ADM BAŞVURU DİLEKÇESİ
… ADLİ DESTEK ve MAĞDUR HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ’NE
BAŞVURAN (HAK SAHİBİ): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres], [Telefon]
YÜKÜMLÜ: [Ad Soyad] — velayet hakkı sahibi, [Adres], [Telefon]
ÇOCUK: [Ad Soyad], …/…/20… doğumlu
KONU: … Aile Mahkemesi’nin …/…/20… tarih, 20…/……… E. – 20…/……… K. sayılı ilamıyla kurulan kişisel ilişkinin yerine getirilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Yukarıda bilgileri yazılı ilamla, müvekkil ile müşterek çocuk arasında [kişisel ilişki günleri] şeklinde kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiştir. (Ekte: ilam ve kesinleşme şerhi.)
2. Buna rağmen yükümlü, …/…/20…, …/…/20… ve …/…/20… tarihlerinde çocuğu teslim etmemiş; kararın gereğini yerine getirmemiştir. (Ekte: mesaj kayıtları, tanık bilgileri.)
3. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.41/A ve m.41/C uyarınca, çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam ve tedbir kararları müdürlüğünüzce yerine getirilmektedir.
TALEP: İlamın gereğinin yerine getirilmesi; kişisel ilişki işlemlerinin çocuk görüşme merkezinde gerçekleştirilmesi; yükümlüye teslim emri düzenlenmesi ve tebliği; ihlalin devamı hâlinde ilgili tutanakların düzenlenmesi hususlarında gereğini arz ederim.
Tarih: …/…/20…
Başvuran (Hak Sahibi)
[Ad Soyad] — İmza
EKLER: 1) Mahkeme ilamı ve kesinleşme şerhi 2) Nüfus kayıt örneği 3) Kimlik fotokopisi 4) Yükümlünün adres/iletişim bilgileri 5) İhlali gösteren belgeler
Çocuğunuzu Göremiyorsanız: Doğru 4 Adım
En büyük hata: Mahkeme kararına rağmen hiçbir resmî başvuru yapmadan, sadece mesajlaşmayla süreci çözmeye çalışmak. Her ihlal kayıt altına alınmalıdır.
Adım 1 — ADM’ye başvurun. Elinizdeki mahkeme kararına dayanarak Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’ne başvurun. Önemli: Süreç yalnızca hak sahibinin başvurusuyla başlar (5395 s.K. m.41/C); müdürlük re’sen harekete geçmez.
Gerekli belgeler: Mahkeme kararı/ara karar, kişisel ilişki günlerini gösteren ilam, kimlik ve iletişim bilgileriniz, diğer ebeveynin adres ve iletişim bilgileri, ihlali gösteren belgeler.
Adım 2 — Teslim emri süreci işletilsin. ADM uzmanları taraflarla iletişime geçer, karara uyma gerekliliğini açıklar ve çocuğun belirlenen gün ve saatte çocuk görüşme merkezine getirilmesini ister. Tüm işlemler tutanağa bağlanır.
Adım 3 — İhlal sürerse Aile Mahkemesi’ne şikâyet. Yükümlü çocuğu getirmez veya kendisinden kaynaklanmayan makul sebepler dışında geç getirirse, disiplin hapsiyle cezalandırılabilir ve hakkında suç duyurusunda bulunulabilir. Şikâyet, işlemi yapan müdürlüğün bağlı olduğu Aile Mahkemesi’ne yapılır.
Adım 4 — Sistematik engelleme varsa velayet davası. Kişisel ilişkinin sürekli ve kasıtlı olarak engellenmesi, velayetin değiştirilmesi davasında dikkate alınır. Adalet Bakanlığı’nın uygulama rehberinde de, göstermeme olgusunun velayete ilişkin davada aleyhe delil olarak kabul edilebileceği belirtilmektedir.
💡 ADM tutanakları çok değerlidir. Bu tutanaklar, ileride açacağınız velayet davasında en güçlü delilinizdir. Her ihlali ADM üzerinden belgeleyin.
Kişisel İlişki Nasıl Düzenlenir?
Kişisel ilişkinin kapsamı, çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına göre belirlenir. Uygulamada sık görülen düzenleme örnekleri:
| Çocuğun yaşı | Uygulamada sık görülen düzenleme |
|---|---|
| 0–3 yaş | Genellikle yatısız, kısa süreli ve sık görüşmeler. Anne bakımına duyulan ihtiyaç gözetilir. |
| 3–7 yaş | Yatılı hafta sonu görüşmeleri başlayabilir; bayram ve yaz tatili düzenlemesi eklenir. |
| 7+ yaş | Daha geniş yatılı görüşme; yarıyıl ve yaz tatilinde daha uzun süreler. İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır. |
Dilekçenizde somut olun. “Uygun kişisel ilişki kurulmasına” demek yetersizdir. Gün, saat ve süreleri açıkça yazın — aksi hâlde uygulamada belirsizlik doğar ve her görüşmede yeni tartışma çıkar.
Uzaklık faktörü: Ebeveynler farklı şehirlerdeyse, hafta sonu görüşmeleri yerine daha uzun ama daha seyrek görüşmeler (yarıyıl, yaz tatili) düzenlenmesi talep edilebilir. Yol masrafı ve teslim yeri de kararda belirtilmelidir.
Kişisel İlişki Reddedilebilir mi? (TMK m.324)
TMK m.324/1: Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.
TMK m.324/2: Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkradaki yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar ya da çocuk ile ciddî olarak ilgilenmezler veya diğer önemli sebepler varsa; kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.
Kişisel ilişkinin sınırlanabildiği hâller:
- Ebeveynin çocuğa şiddet uygulaması veya istismarı
- Ağır bağımlılık (alkol, madde) — bu hâllerde refakatli görüşme düzenlenebilir
- Çocuğu diğer ebeveyne karşı sistematik olarak kışkırtma
- Çocuğun kaçırılması riski
⚠️ Ancak dikkat: Kişisel ilişkinin tamamen kaldırılması istisnai bir tedbirdir. Kural, çocuğun her iki ebeveyniyle de ilişki kurmasıdır. Asılsız iddialarla kişisel ilişkiyi engellemek, velayeti engelleyen ebeveynin aleyhine sonuç doğurabilir.
Büyükanne ve büyükbaba (TMK m.325): Olağanüstü hâllerin varlığı ve çocuğun menfaatine uygun düşmesi koşuluyla, üçüncü kişilerle — özellikle hısımlarla — de kişisel ilişki kurulmasına karar verilebilir.
Ebeveyn Yabancılaştırması: En Ağır Hata
Çocuğu diğer ebeveyne karşı kışkırtmak, kötülemek veya soğutmak — uygulamada ebeveyn yabancılaştırması olarak anılır — hem çocuğa ağır psikolojik zarar verir hem de hukuken aleyhinize işler.
Belirtileri:
- Çocuğun önünde diğer ebeveyni kötülemek
- Çocuğa “seni sevmiyor”, “seni istemiyor” gibi telkinlerde bulunmak
- Görüşme günlerinde sürekli bahaneler üretmek (çocuk hasta, dersi var, etkinliği var)
- Çocuğu ebeveynler arası çatışmaya alet etmek (haber taşıtmak, taraf tutmaya zorlamak)
Hukuki sonuçları:
- Uzman (pedagog/psikolog) raporlarında tespit edilir ve mahkemeye bildirilir.
- Velayetin değiştirilmesi davasında en güçlü gerekçelerden biridir.
- ADM tutanakları, engellemenin sistematik olduğunu ispatlar.
💡 Velayet sahibi ebeveyne uyarı: “Çocuk gitmek istemiyor” savunması, çocuk küçükse kabul görmez — kararı uygulamak sizin yükümlülüğünüzdür. Çocuğun gerçekten güvenlik riski altında olduğunu düşünüyorsanız, bunu fiilen engelleyerek değil, mahkemeden kişisel ilişkinin sınırlanmasını talep ederek yapmalısınız.
📖 İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
Çocuğumu göremiyorum, nereye başvurmalıyım?
2021’de yürürlüğe giren 7343 sayılı Kanun ile çocuk teslimi ve kişisel ilişki icrası icra dairelerinden alınmıştır. Artık Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’ne (ADM) başvurulur (5395 s.K. m.41/A). ADM bulunmayan yerlerde, Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğü görevlidir.
Çocuk teslimi hâlâ icra dairesinden mi yapılıyor?
Hayır. 7343 sayılı Kanun ile İİK m.25, 25/a, 25/b ve 341 yürürlükten kaldırılmıştır; icra dairesinin ve icra mahkemesinin bu konuda görevi kalmamıştır. Yeni uygulamaya 08.05.2023 itibarıyla ülke genelinde geçilmiştir.
Kişisel ilişki kararına uyulmazsa ne olur?
Yükümlü, çocuğu belirlenen yere getirmez veya makul sebep olmaksızın geç getirirse disiplin hapsiyle cezalandırılabilir ve hakkında suç duyurusunda bulunulabilir. Şikâyet, müdürlüğün bağlı olduğu Aile Mahkemesi’ne yapılır.
Sürekli engelleniyorum, velayeti alabilir miyim?
Kişisel ilişkinin sistematik olarak engellenmesi, velayetin değiştirilmesi davasında dikkate alınır. Adalet Bakanlığı uygulama rehberinde de, çocuğu göstermeme olgusunun velayet davasında aleyhe delil olarak kabul edilebileceği belirtilmektedir. ADM tutanakları bu davada en güçlü delillerdir.
Büyükanne ve büyükbaba çocuğu görebilir mi?
TMK m.325 uyarınca, olağanüstü hâllerin varlığı ve çocuğun menfaatine uygun düşmesi koşuluyla üçüncü kişilerle — özellikle hısımlarla — kişisel ilişki kurulmasına karar verilebilir.
Çocuk gitmek istemiyor diyebilir miyim?
Çocuk küçükse bu savunma kural olarak kabul görmez; mahkeme kararını uygulamak velayet sahibinin yükümlülüğüdür. Güvenlik endişeniz varsa, kararı fiilen engellemek yerine mahkemeden kişisel ilişkinin sınırlanmasını talep etmelisiniz.
Ankara aile ve boşanma avukatı kadromuz; velayet, nafaka ve mal paylaşımı süreçlerinde yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
