Sigorta Tazminatında Başvuru, Tahkim ve Zamanaşımı

Sigorta tazminatı talebinde ilk ve zorunlu adım, sigorta şirketine yazılı başvurudur; şirket reddeder veya öngörülen sürede (genel olarak 15 gün, zorunlu trafik sigortasında 8 gün) yanıt vermezse, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesi uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir ya da dava açılabilir. Sigorta tazminatına ilişkin istemler kural olarak iki yılda, her hâlde rizikodan itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar (TTK m. 1420). Bu rehberde başvuru, tahkim ve zamanaşımını açıklıyoruz.

İlk adım: Sigorta şirketine yazılı başvuru

Sigorta tazminatı sürecinin ilk ve zorunlu aşaması, sigorta şirketine yazılı başvuru yapmaktır. Başvuruda; ad-soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri, poliçe numarası, olay/hasar tarihi, olayın kısa özeti, talep edilen tutar ve yasal dayanak yer almalıdır. Başvurunun iadeli taahhütlü mektup veya KEP (kayıtlı elektronik posta) ile gönderilmesi, ileride ispat açısından önem taşır. Sigorta şirketi başvuruyu kısmen veya tamamen reddeder ya da öngörülen sürede yanıt vermezse, bir sonraki aşamaya geçilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu nedir, kim başvurabilir?

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesi uyarınca Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği bünyesinde kurulan; sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları hızlı, uzman hakemler eliyle ve mahkeme dışında çözen bir alternatif uyuşmazlık çözüm merciidir. Başvuru koşulları şunlardır:

• Önce sigorta şirketine başvurulmuş ve şirket talebi reddetmiş ya da on beş gün (zorunlu trafik sigortasında sekiz gün) içinde yanıt vermemiş olmalıdır.
• Aynı uyuşmazlık için daha önce mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyetine başvurulmamış olmalıdır (arabuluculuk tahkimi engellemez).
• İlgili sigorta kuruluşu tahkim sistemine üye olmalıdır.

Trafik, kasko, sağlık, hayat, konut, DASK ve diğer sorumluluk sigortalarından doğan uyuşmazlıklar için başvurulabilir. Hakemler taraflarca seçilmez; Komisyon tarafından hakem listesinden atanır.

Tahkim süreci, süreler ve ücret

Başvuru önce raportör tarafından ön incelemeye alınır (genellikle 15 gün içinde): başvuru şartları, uyuşmazlığın daha önce başka bir mercie taşınıp taşınmadığı ve belgelerin tamlığı incelenir. Ön incelemeden geçen dosya hakeme veya hakem heyetine gönderilir; hakem, görevlendirmeden itibaren en geç dört ay içinde karar verir ve bu süre tarafların yazılı onayıyla uzatılabilir. Uygulamada çoğu dosya birkaç ayda sonuçlanır. Başvuru ücreti uyuşmazlık değerine göre değişir; ön inceleme aşamasında ret veya geri çekilme hâlinde ücretin büyük bölümü iade edilir. Belirli tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda dosyaya tek hakem yerine üç kişilik hakem heyeti bakar.

İtiraz, temyiz ve parasal sınırlar

Hakem kararına karşı kanun yolları parasal sınırlara bağlıdır. Belirli bir tutarın altındaki hakem kararları kesindir; bu tutarın üzerindeki kararlara karşı, tebliğden itibaren on gün içinde Komisyon nezdinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir ve dosya üç kişilik İtiraz Hakem Heyetince yeniden incelenir (en geç iki ayda karar). İtiraz Hakem Heyeti kararı da, tutar temyiz sınırını aşıyorsa Yargıtaya taşınabilir.

Bu parasal sınırlar, 5684 sayılı Kanun kapsamında her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenen ve Tebliğ ile ilan edilen tutarlardır; sabit değildir. 2026 yılı için kesinlik sınırı yaklaşık 35.000 TL, üç hakemli heyet zorunluluğu yaklaşık 122.000 TL ve Yargıtay temyiz sınırı yaklaşık 383.000 TL düzeyinde uygulanmaktadır. Hangi sınırın geçerli olduğu, başvuru/karar tarihine göre belirlendiğinden, güncel tutarları başvuru anında teyit etmek gerekir.

Kararın icrası

Sigorta hakemlerinin verdiği karar ilam (mahkeme kararı) niteliğindedir ve doğrudan ilamlı icra yoluyla uygulanabilir. Karara süresinde itiraz edilmez veya itiraz reddedilirse, sigorta şirketinin malvarlığına yönelik icra takibi başlatılabilir; gerekirse banka hesaplarına haciz konulabilir. Buna karşılık süresinde yapılan itiraz, icra sürecini durdurur. Karar kesinleştiğinde icra dairesinden icra edilebilirlik belgesi alınarak takip yürütülür.

Zamanaşımı: TTK madde 1420

Sigorta uyuşmazlıklarında süre yönetimi kritik öneme sahiptir. Türk Ticaret Kanunu madde 1420’ye göre, sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yılda; sigorta tazminatına veya sigorta bedeline ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar. Sorumluluk sigortaları bakımından madde 1482 hükmü saklıdır. Bu süreler dolduktan sonra yapılan talepler zamanaşımı itirazıyla karşılaşabileceğinden, başvuru ve dava süreçlerinin geciktirilmemesi gerekir. Sürecin teknik yönleri nedeniyle, özellikle reddedilmiş veya yüksek tutarlı taleplerde bir avukattan destek almak hak kaybını önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta tazminatı için ilk adım nedir?

İlk ve zorunlu adım, sigorta şirketine yazılı başvuru yapmaktır. Başvuruda ad-soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri, poliçe numarası, olay/hasar tarihi, olayın özeti, talep tutarı ve yasal dayanak yer almalıdır. Başvuruyu iadeli taahhütlü mektup veya KEP (kayıtlı elektronik posta) ile göndermek, ispat açısından önemlidir. Sigorta şirketi başvuruyu kısmen veya tamamen reddeder ya da öngörülen sürede yanıt vermezse, Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu açılır.

Sigorta Tahkim Komisyonu nedir, ne zaman başvururum?

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesi uyarınca Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği bünyesinde kurulmuş, sigorta uyuşmazlıklarını mahkeme dışında çözen bir mekanizmadır. Başvurabilmek için: önce sigorta şirketine başvurmuş olmanız ve şirketin talebi reddetmesi ya da on beş gün (zorunlu trafik sigortasında sekiz gün) içinde yanıt vermemiş olması; aynı uyuşmazlık için daha önce mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyetine gidilmemiş olması; ilgili sigorta şirketinin tahkim sistemine üye olması gerekir.

Sigorta tahkimi ne kadar sürer ve ücreti nedir?

Sigorta tahkimi mahkemeye göre hızlıdır. Başvuru önce raportör tarafından ön incelemeye alınır (genellikle 15 gün içinde); ardından hakem, görevlendirmeden itibaren en geç dört ay içinde karar verir (tarafların onayıyla süre uzatılabilir). Ortalama süre çoğu dosyada birkaç aydır. Başvuru ücreti uyuşmazlık değerine göre değişir; başvurunun ön inceleme aşamasında reddedilmesi veya geri çekilmesi hâlinde ücretin büyük bölümü iade edilir. Belirli tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda dosyaya tek hakem yerine üç kişilik hakem heyeti bakar.

Tahkim kararına itiraz veya temyiz edebilir miyim?

Evet, parasal sınırlara bağlı olarak. Belirli bir tutarın altındaki hakem kararları kesindir; bu tutarın üzerindeki kararlara karşı, tebliğden itibaren on gün içinde Komisyon nezdinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir ve dosya üç kişilik İtiraz Hakem Heyetince yeniden incelenir. İtiraz Hakem Heyeti kararı da, uyuşmazlık tutarı temyiz sınırını aşıyorsa Yargıtaya taşınabilir. Bu parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 yılı için kesinlik sınırı yaklaşık 35.000 TL, üç hakem zorunluluğu yaklaşık 122.000 TL ve temyiz sınırı yaklaşık 383.000 TL düzeyindedir. Güncel tutarları başvuru tarihine göre teyit etmek gerekir.

Tahkim kararı bağlayıcı mı, nasıl icra edilir?

Sigorta hakemlerinin verdiği karar ilam (mahkeme kararı) niteliğindedir ve doğrudan ilamlı icra yoluyla uygulanabilir. Karara süresi içinde itiraz edilmezse veya itiraz reddedilirse, sigorta şirketinin malvarlığına yönelik icra takibi başlatılabilir; gerekirse hesaplarına haciz konulabilir. Buna karşılık, süresinde yapılan itiraz icra sürecini durdurur. Karar kesinleştiğinde icra dairesinden icra edilebilirlik belgesi alınarak takip yürütülür.

Sigorta tazminatında zamanaşımı süresi nedir?

Türk Ticaret Kanunu madde 1420’ye göre, sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yılda; sigorta tazminatına veya sigorta bedeline ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar. Sorumluluk sigortaları bakımından madde 1482 hükmü saklıdır. Bu süreler dolduktan sonra yapılan talepler zamanaşımı itirazıyla karşılaşabileceğinden, başvuru ve dava süreçlerinin geciktirilmemesi önemlidir.

Tahkim için avukat zorunlu mu?

Hukuken zorunlu değildir; Sigorta Tahkim Komisyonuna bizzat veya vekil (avukat) aracılığıyla başvurabilirsiniz. Ancak süreç; poliçe ve genel şartların yorumu, eksper ve aktüerya raporlarına teknik itiraz, kusur değerlendirmesi ve parasal sınırların doğru hesaplanması gibi uzmanlık gerektiren konular içerir. Özellikle yüksek tutarlı veya reddedilmiş taleplerde, başvurunun bir avukat aracılığıyla yürütülmesi hak kaybını önler ve süreci güçlendirir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.