Alacaklı, başlattığı icra takibinden vazgeçebilir; ama bunun türü ve sonuçları farklıdır. İcra takibinden vazgeçme (feragat), alacaklının takibi sonlandırmasıdır. Bu, alacaktan tamamen vazgeçmek (maddi feragat) veya sadece o takipten vazgeçmek şeklinde olabilir. Bir de borcun icra dışında ödendiği “haricen tahsil” durumu vardır. Bu rehberde feragat ile haricen tahsili, farklarını ve harç sonuçlarını açıklıyoruz.
Takipten Vazgeçme (Feragat) Nedir?
İcra takibinden vazgeçme, alacaklının başlattığı takibi sona erdirmesidir. İki farklı anlamı olabilir: Takipten feragat (sadece o icra takibinden vazgeçme; alacak hakkı saklı kalabilir) veya alacaktan feragat (maddi hukuk anlamında alacağın tamamından vazgeçme). Bu ayrım sonuçları belirler: alacaktan tamamen feragat edilmişse, alacaklı bir daha o borç için takip yapamaz.
Haricen Tahsil Nedir?
Haricen tahsil, borcun icra dairesi kanalıyla değil, doğrudan alacaklıya veya avukatına ödenmesidir. Örneğin borçlu, dosya dışında alacaklıyla anlaşıp ödemeyi elden veya banka yoluyla yaparsa, bu haricen tahsildir. Bu durumda dosya otomatik kapanmaz; alacaklının (veya vekilinin) icra dairesine haricen tahsil bildirimi yapması gerekir.
Feragat ile Haricen Tahsil Farkı
İkisi farklı kavramlardır ama harç açısından benzer sonuçlar doğurabilir. Feragatte alacaklı alacağından/takipten vazgeçer; haricen tahsilde ise alacak fiilen ödenmiştir, sadece icra dışında. Uygulamada, takip dosyasındaki tüm hacizlerin kaldırılması istemi, alacağın haricen tahsil edildiğine karine (gösterge) sayılır.
Feragat ve Haricen Tahsilde Harç
Harçlar Kanunu m.23 uyarınca, icra takibinden vazgeçildiğinin tutanağa yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam olarak alınır. Haricen tahsilde de, tahsil edilen tutar üzerinden tahsil harcı doğar; çünkü alacak fiilen tahsil edilmiştir. Bu harçlar ödenmeden hacizler kaldırılamaz.
Vazgeçmenin Sonucu: Takip Yenilenemez
Eğer alacaklı borcundan tamamen vazgeçmiş (alacaktan feragat) ve bunu icra dairesine bildirmişse, icra dosyası tamamen kapanır ve bir daha açılamaz. Bu yönüyle alacaktan feragat, dosyanın işlemsizlikten düşmesinden farklıdır; düşen dosya yenilenebilirken, alacaktan feragat edilen dosya yeniden canlandırılamaz.
Haricen Tahsilde Dosya Kapatma Adımları
Borcu haricen ödeyen borçlu için kritik nokta, dosyanın resmen kapatılmasıdır. Alacaklının haricen tahsil bildirimi yapması, tahsil harcının yatırılması ve hacizlerin fekkinin talep edilmesi gerekir. Aksi halde borç ödenmiş olsa bile dosya UYAP ve e-Devlet’te açık görünmeye devam eder. Borçlu, ödeme dekontunu mutlaka saklamalı ve gerekirse icra müdürlüğüne sunmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İcra takibinden vazgeçme (feragat) nedir?
Alacaklının başlattığı takibi sona erdirmesidir. Sadece o takipten vazgeçme (alacak saklı) veya alacağın tamamından vazgeçme (maddi feragat) şeklinde olabilir. Tam feragatte bir daha takip yapılamaz.
Haricen tahsil ne demek?
Borcun icra dairesi yerine doğrudan alacaklıya/avukatına ödenmesidir. Bu durumda dosya otomatik kapanmaz; alacaklının icra dairesine haricen tahsil bildirimi yapması gerekir.
Feragat ile haricen tahsil farkı nedir?
Feragatte alacaklı alacağından/takibinden vazgeçer; haricen tahsilde ise alacak fiilen (icra dışında) ödenmiştir. Tüm hacizlerin kaldırılması talebi, haricen tahsile karine sayılır.
Vazgeçmede harç ne kadar?
Harçlar K. m.23 uyarınca vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır. Ancak mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam alınır. Bu harçlar ödenmeden hacizler kalkmaz.
Alacaktan feragat edilen dosya yeniden açılır mı?
Hayır. Alacaklı borcundan tamamen vazgeçip bunu icra dairesine bildirmişse dosya tamamen kapanır ve bir daha açılamaz. Bu, işlemsizlikten düşen (yenilenebilen) dosyadan farklıdır.
Borcu haricen ödedim, dosya nasıl kapanır?
Alacaklının haricen tahsil bildirimi yapması, tahsil harcının yatırılması ve haciz fekkinin talep edilmesi gerekir. Aksi halde borç ödense bile dosya açık görünür. Dekontu saklayın.
Takipten vazgeçme veya haricen tahsil sonrası dosya kapatma için destek alın
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
