Elinizde bir mahkeme kararı (ilam) var ama karşı taraf gereğini yerine getirmiyorsa, ilamlı icra devreye girer. İlamlı icrada borçluya ödeme emri değil, doğrudan “icra emri” tebliğ edilir. Borçlu, genel takipteki gibi basitçe itiraz ederek takibi durduramaz; yalnızca dar sebeplerle (örneğin borcun sonradan ödendiği) icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Bu, ilamlı icrayı güçlü bir tahsil yolu yapar.
İlamlı İcra Nedir? İlamsızdan Farkı
İlamlı icra, bir mahkeme kararına (ilama) veya ilam niteliğindeki bir belgeye dayanan icra takibidir. İlamsız icradan en temel farkı şudur: ilamsız icrada alacaklının elinde mahkeme kararı yoktur ve borçlu basit itirazla takibi durdurabilir. İlamlı icrada ise mahkeme zaten alacağı hükme bağlamıştır; bu yüzden borçlunun itiraz hakkı çok sınırlıdır.
Hangi Belgeler İlamlı İcraya Konu Olur?
İlamlı icraya, mahkeme kararları (ilamlar) ve kanunda ilam niteliğinde sayılan belgeler konu olur. İlam niteliğindeki belgelere örnek olarak; mahkeme huzurunda yapılan sulhler ve kabuller, noterlikçe düzenlenen bazı belgeler (örneğin para ve teminat içeren düzenleme şeklindeki belgeler), hakem kararları ve kanunun ilam saydığı diğer belgeler verilebilir.
İcra Emri ve 7 Günlük Süre
İlamlı icrada borçluya icra emri tebliğ edilir (İİK m.32). İcra emri, borçluya borcu kanuni süre içinde ödemesini, aksi halde cebrî icraya (hacze) devam edileceğini bildirir. Para alacaklarına ilişkin ilamlı takipte borçluya kural olarak yedi gün süre verilir. Bu süre içinde borç ödenmezse, alacaklı doğrudan haciz isteyebilir; ayrıca bir kesinleşme beklenmez.
Borçlu İtiraz Edip Durduramaz: İcranın Geri Bırakılması
İlamlı icranın gücü buradadır: borçlu, ilamsız icradaki gibi basit bir itirazla takibi durduramaz. Borçlunun yapabileceği, dar ve belirli sebeplerle icranın geri bırakılmasını istemektir. Bunun başlıca sebepleri: borcun ilamdan sonra ödenmiş (itfa edilmiş) olması, borcun ertelenmiş (imhal edilmiş) olması veya alacağın zamanaşımına uğramış olmasıdır. Bu sebepler de belgeyle ispatlanmalıdır.
İstinaf/Temyiz ve Tehir-i İcra
İlama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması, kural olarak ilamlı icrayı kendiliğinden durdurmaz; karar icra edilebilir. Ancak borçlu, üst mahkemeden icranın geri bırakılması (tehir-i icra) kararı alarak, teminat göstermek suretiyle icrayı geçici olarak durdurabilir. Bu, üst derece incelemesi sürerken malların satılmasını önlemek için kullanılır.
İlamların Zamanaşımı
Mahkeme ilamları da belirli bir zamanaşımına tabidir. İlama dayanan alacaklar, kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir; bu süre içinde ilam icraya konulmalıdır. Bazı periyodik edimler (örneğin nafaka) için farklı süreler söz konusu olabilir. Elinizdeki ilamı uzun süre bekletmek, zamanaşımı riskini doğurur.
Sıkça Sorulan Sorular
İlamlı icra nedir?
Bir mahkeme kararına (ilama) veya ilam niteliğindeki belgeye dayanan icra takibidir. Borçluya icra emri tebliğ edilir ve basit itirazla durdurulamaz; bu yönüyle güçlü bir tahsil yoludur.
İlamlı icrada borçluya kaç gün süre verilir?
Para alacaklarına ilişkin ilamlı takipte borçluya kural olarak 7 gün süre verilir (İİK m.32). Süre içinde ödenmezse alacaklı doğrudan haciz isteyebilir.
Borçlu ilamlı icraya itiraz edip durdurabilir mi?
Hayır. Basit itirazla durdurulamaz. Borçlu yalnızca dar sebeplerle (borcun sonradan ödenmesi, ertelenmesi veya zamanaşımı) icranın geri bırakılmasını isteyebilir ve bunu belgelemelidir.
İstinaf/temyiz icrayı durdurur mu?
Kural olarak hayır; ilam icra edilebilir. Borçlu, üst mahkemeden teminat göstererek tehir-i icra (icranın geri bırakılması) kararı alırsa icra geçici olarak durur.
Hangi belgeler ilamlı icraya konu olur?
Mahkeme kararları (ilamlar) ve kanunda ilam niteliğinde sayılan belgeler; örneğin mahkeme huzurundaki sulh ve kabuller, bazı noter belgeleri, hakem kararları.
İlam ne kadar sürede icraya konulmalı?
İlama dayanan alacaklar kural olarak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Nafaka gibi periyodik edimlerde farklı süreler olabilir. İlamı uzun bekletmek zamanaşımı riski doğurur.
Elinizdeki mahkeme kararını icraya koymak için uzman desteği mi arıyorsunuz?
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
