Konkordato Mühletinde Sözleşmeler Ne Olur? (İİK 296)

Konkordato mühletinde, borçlunun işletmesinin faaliyeti için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır. Sözleşmede yer alsa bile, sırf konkordato başvurusunu fesih sebebi sayan hükümler uygulanmaz. Borçlu, aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir (İİK m. 296).

Sözleşmelerin Devamı Esastır

İİK m. 296, konkordato mühletinde sözleşmelerin akıbetini düzenleyen emredici bir hükümdür. Konkordatonun amacı borçlunun faaliyetini sürdürerek iyileşmesi olduğundan, borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin ayakta tutulması hedeflenir.

Konkordatoyu Fesih Sebebi Sayan Hükümler Geçersizdir

Sözleşmenin karşı tarafının konkordato projesinden etkilenip etkilenmediğine bakılmaksızın; sözleşmede yer alıp da borçlunun konkordato talebinde bulunmasını sözleşmeye aykırılık, haklı fesih sebebi ya da borcu muaccel hâle getiren bir durum sayan hükümler, borçlunun konkordatoya başvurması hâlinde uygulanmaz. Dahası, sözleşmede böyle bir hüküm hiç bulunmasa bile sözleşme, sadece konkordatoya başvurulduğu gerekçesiyle sona erdirilemez.

2021 yılında 7327 sayılı Kanun ile eklenen cümleyle; bu kapsamda geçici ve kesin mühlet süresince devam eden sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimlerin karşılıklı olarak ifa edileceği açıkça düzenlenmiştir. Yani sözleşme devam ettiği sürece borçlu da edimini yerine getirir.

Borçlu Külfetli Sözleşmeleri Feshedebilir

Bunun yanında borçluya bir esneklik de tanınmıştır. Borçlu, tarafı olduğu ve konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini, komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle herhangi bir zamanda sona erecek şekilde feshedebilir. Bu fesih nedeniyle karşı tarafın uğradığı zarar (tazminat), konkordato projesine tabi olur; yani konkordato alacağı olarak talep edilir.

İş (Hizmet) Sözleşmeleri İstisnadır

Önemli bir istisna: yukarıdaki fesih yetkisi iş (hizmet) sözleşmeleri bakımından uygulanmaz. Kanun, “hizmet sözleşmelerinin feshine ilişkin özel hükümler saklıdır” diyerek ekonomik açıdan zayıf konumdaki işçiyi korur. Dolayısıyla konkordatoya başvurulması tek başına bir işçinin iş sözleşmesinin feshi için sebep değildir; iş sözleşmeleri ancak iş mevzuatındaki sebeplerin varlığında feshedilebilir.

Karşı Tarafın Durumu

Sözleşmenin karşı tarafı (örneğin tedarikçi, kiraya veren), borçlunun konkordatoya başvurmasını gerekçe göstererek sözleşmeyi tek taraflı sona erdiremez. Buna karşılık, borçlunun edimlerini yerine getirmemesi gibi genel hükümlerden kaynaklanan haklı fesih sebepleri saklıdır. Bu denge, hem borçlunun faaliyetini korur hem de karşı tarafın haklarını tümüyle ortadan kaldırmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato mühletinde sözleşmeler devam eder mi?

Evet. Borçlunun işletmesinin faaliyeti için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır (İİK m. 296). Mühlet süresince devam eden sözleşmelerde edimler karşılıklı olarak ifa edilir.

Sözleşmede konkordatoyu fesih sebebi sayan madde varsa ne olur?

Bu tür hükümler uygulanmaz. Sözleşmede böyle bir madde olsa bile sözleşme, sadece borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez.

Borçlu sözleşmeyi feshedebilir mi?

Borçlu, konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini, komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir. Doğacak tazminat konkordato projesine tabi olur.

Konkordato işçilerin iş sözleşmesini feshetmek için sebep mi?

Hayır. İş (hizmet) sözleşmeleri bu fesih yetkisinin dışındadır. İş sözleşmeleri ancak iş mevzuatındaki sebepler varsa feshedilebilir; konkordato tek başına fesih sebebi değildir.

Karşı taraf sözleşmeyi konkordato nedeniyle bozabilir mi?

Hayır. Karşı taraf, sadece borçlunun konkordatoya başvurmasını gerekçe göstererek sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak borçlunun edimini ifa etmemesi gibi genel hükümlerden doğan haklı fesih sebepleri saklıdır.

Fesih hâlinde karşı tarafın zararı ne olur?

Borçlunun külfetli bir sözleşmeyi feshetmesi hâlinde karşı tarafın uğradığı zarar (tazminat) konkordato projesine dâhil edilir ve konkordato alacağı olarak talep edilir.