Mesafeli sözleşmelerde tüketici, 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Bu süre; mal alımında ürünün teslim alındığı gün, hizmet alımında ise sözleşmenin kurulduğu gün başlar. İnternetten yapılan alışverişlerde tüketicinin en temel koruma mekanizmalarından biri olan cayma hakkı, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.
E-ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte cayma hakkı, tüketicilerin en sık başvurduğu haklardan biri haline gelmiştir. Bu yazıda 14 günlük cayma hakkının nasıl kullanılacağını, sürenin ne zaman başladığını ve istisnalarını açıklıyoruz.
14 Günlük Süre Ne Zaman Başlar?
- Mal alımında: Süre, tüketicinin veya belirlediği üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar.
- Hizmet alımında: Süre, sözleşmenin kurulduğu gün başlar.
- Teslim öncesi: Tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar geçen sürede de cayma hakkını kullanabilir.
Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır?
Cayma hakkının kullanılması belirli bir şekle bağlı değildir. Tüketici, Yönetmelik ekinde yer alan örnek cayma formunu kullanabileceği gibi, başka bir açık beyanla da cayma iradesini bildirebilir. Önemli olan, bildirimin 14 günlük süre dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı (e-posta, SMS gibi) aracılığıyla satıcıya yöneltilmiş olmasıdır. Bildirimin satıcıya bu süre içinde gönderilmiş olması yeterlidir; karşı tarafa ulaşması şartı aranmaz. İspat açısından telefonla cayma önerilmez.
Cayma Sonrası İade Süreci
Tüketici, cayma bildirimini yaptıktan sonra malı 14 gün içinde satıcıya geri göndermelidir. Satıcı ise, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içinde, teslimat masrafları da dâhil olmak üzere tahsil ettiği tüm ödemeleri iade etmek zorundadır. Tüketici, cayma süresi içinde malın mutat (olağan) kullanımı nedeniyle oluşan değişikliklerden sorumlu tutulmaz.
Önemli Bir Koruma: Eksik Bilgilendirme
Satıcı, tüketiciyi cayma hakkı konusunda gerektiği gibi bilgilendirmemişse, tüketici 14 günlük süreyle bağlı kalmaz. Bu durumda cayma süresi uzar ve her hâlükârda normal cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Bilgilendirme bu bir yıl içinde yapılırsa, 14 günlük süre bilgilendirmenin yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
Cayma Hakkının İstisnaları
Bazı ürün ve hizmetlerde, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkı kullanılamaz. Bunlar arasında; tüketicinin kişisel ihtiyaçlarına göre hazırlanan özel siparişler, çabuk bozulabilen mallar, koruyucu unsuru (bant, mühür, paket) açılmış olup iadesi hijyen açısından uygun olmayan ürünler ve fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı ürünler yer alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Cayma hakkı süresi kaç gündür?
Mesafeli sözleşmelerde cayma süresi 14 gündür. Mal alımında teslim tarihinden, hizmet alımında sözleşmenin kurulduğu günden itibaren başlar.
Cayma için sebep göstermem gerekir mi?
Hayır. Tüketici 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir.
Satıcı bilgilendirme yapmazsa ne olur?
Cayma hakkı konusunda gerektiği gibi bilgilendirilmeyen tüketici 14 günlük süreyle bağlı olmaz; süre bir yıla kadar uzar.
İlgili Konular
Tüketici haklarıyla ilgili diğer rehberlerimiz için Hukuk Müşavirliği sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin olarak bir avukata danışmanız önerilir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; güncel durumu teyit ediniz.
