Elektrik Üretim Lisansı ve YEKDEM (6446 Sayılı Kanun): Yatırımcı Rehberi

Yasal Dayanak

Elektrik üretimi, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (14 Mart 2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete) ile düzenlenir; Kanun en son 24 Temmuz 2025 tarihinde değiştirilmiştir.

Kanun; elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat-ihracatı ve piyasa işletimi faaliyetlerini kapsar. Düzenleme ve denetim yetkisi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) aittir.

İkincil mevzuat arasında Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği ile Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (son değişiklik 25 Kasım 2025 tarihli ve 33088 sayılı Resmî Gazete) yer alır.

Lisans Türleri ile Lisanslı/Lisanssız Üretim Ayrımı

Piyasada üretim, iletim, dağıtım, tedarik ve piyasa işletim faaliyetleri için ilgili lisansın alınması zorunludur.

Belirli güç eşiğinin üzerindeki üretim faaliyeti için EPDK'dan üretim lisansı alınmalıdır; kurulu gücü 5 MW'tan büyük yenilenebilir enerji santralleri üretim lisansına tabidir.

Lisanssız üretim, esas olarak öz tüketime yönelik kurulan tesisler (örneğin çatı GES) için belirli koşullarda lisans muafiyeti sağlar.

2025 değişiklikleriyle lisanssız üretimde muafiyet kapsamı genişletilmiş; üretim ve tüketim tesisinin aynı dağıtım bölgesinde olma zorunluluğu kaldırılmış ve emreamade kapasite bedeli kaldırılmıştır.

Düzenlemeyle birlikte toplayıcılık (aggregation) gibi yeni faaliyetler de piyasaya tanımlanmıştır.

Kimleri Etkiler?

GES, RES, HES ve doğal gaz gibi kaynaklarda elektrik üretim yatırımı yapanları.

Çatısına veya arazisine güneş enerjisi santrali kuran sanayici ve işletmeleri.

YEKDEM kapsamında üretim satışı yapmak isteyen yatırımcıları ve toplayıcılık faaliyetinde bulunmayı planlayan şirketleri.

Önlisans–Lisans Süreci

Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişiler, önce EPDK Başvuru Sistemi üzerinden önlisans başvurusunda bulunur.

Önlisans döneminde; gerekli izin, ruhsat, kamulaştırma ve bağlantı işlemleri tamamlanır. Önlisans için süre sınırı ve teminat yükümlülüğü bulunur.

Önlisans yükümlülükleri yerine getirildiğinde üretim lisansına geçilir; Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) kapsamındaki başvurular için ayrı yarışma süreci uygulanır.

Sistemle entegrasyon için bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşmaları imzalanır.

YEKDEM ve Hukuki Riskler

YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması), yenilenebilir kaynaklı üretime belirli koşullarda alım garantisi sağlayan bir destek mekanizmasıdır.

Lisans şartlarına aykırılık idari yaptırımlara ve lisans iptaline yol açabilir.

Önlisans yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi ve teminata ilişkin sorunlar, projenin sürekliliğini riske atar.

Sonuç ve Tavsiye

Yatırım kararından önce lisanslı/lisanssız ayrımı, bağlantı kapasitesi ve güncel yönetmelik değişiklikleri dikkatle değerlendirilmelidir.

Mahsuplaşma, depolama entegrasyonu ve YEKDEM koşulları projeye göre planlanmalı; başvurudan işletmeye kadar enerji hukuku alanında uzman desteği alınmalıdır.