Borçlunun haline münasip evi haczedilemez (İİK m.82/12). Eviniz haczedildiyse, haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine meskeniyet şikâyeti ile başvurabilirsiniz.
… İCRA HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ’NE
İCRA DOSYASI: … İcra Müdürlüğü 20…/……… E.
ŞİKÂYET EDEN (BORÇLU): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] (varsa)
KARŞI TARAF (ALACAKLI): [Ad Soyad / Unvan], [Adres]
KONU: Haczedilen taşınmazın haline münasip evim olması nedeniyle, meskeniyet iddiası ile haczin kaldırılması talebidir (İİK m.82/12).
AÇIKLAMALAR:
1. Yukarıda esas numarası yazılı dosyada, alacaklının talebi üzerine adıma kayıtlı “… İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parsel” adresindeki taşınmazın tapu kaydına …/…/20… tarihinde haciz şerhi işlenmiştir. Haczi …/…/20… tarihinde öğrenmiş bulunmaktayım.
2. Söz konusu taşınmaz, [… kişilik] ailemle birlikte sürekli olarak ikamet ettiğim tek konutumdur. Başkaca bir evim, yazlığım veya gayrimenkulüm bulunmamaktadır.
3. Taşınmaz, sosyal ve ekonomik durumuma uygun, mütevazı nitelikte bir konuttur. [Aylık gelirim … TL’dir / emekli aylığı ile geçinmekteyim / asgari ücretle çalışmaktayım.] Konut lüks nitelikte olmayıp, ailemin barınma ihtiyacını karşılamaya yönelik zorunlu bir varlıktır.
4. İİK m.82/12 uyarınca borçlunun haline münasip evi haczedilemez. Haczedilen taşınmaz, “haline münasip ev” tanımı kapsamındadır.
HUKUKİ SEBEPLER: İİK m.16, m.82/12, m.82 son fıkra ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: İcra dosyası, tapu kaydı, ikametgâh belgesi, tapu sorgusu (başka taşınmazım olmadığına dair), gelir belgesi/SGK kaydı, keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ ve TALEP: Şikâyetimin kabulü ile taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasına; yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20…
Şikâyet Eden / Vekili
[Ad Soyad] — İmza
“Haline Münasip Ev” Ne Demek?
Kanun, “haline münasip ev”i tanımlamamıştır. Bu kavram, her borçlu için somut olarak değerlendirilir. Mahkeme, borçlunun:
- Sosyal ve ekonomik durumunu,
- Ailesinin kişi sayısını,
- Yaşadığı çevredeki ortalama konut standardını,
- Mesleğini ve gelir düzeyini
birlikte değerlendirerek, haczedilen konutun bu ölçütlere uygun olup olmadığına karar verir. Genellikle keşif yapılır ve bilirkişi raporu alınır.
Önemli: Koruma, evin “değeri” ile değil, borçlunun durumuna uygunluğu ile ilgilidir.
Ev Değerinden Fazlaysa Ne Olur?
Haczedilen konut, borçlunun haline münasip olandan daha değerli ise, haciz tamamen kalkmaz. Bu durumda uygulanan yol şudur:
- Taşınmaz satılır.
- Satış bedelinden, borçlunun haline münasip bir ev alabileceği miktar ayrılarak borçluya verilir.
- Kalan kısım alacaklıya ödenir.
Bu nedenle meskeniyet şikâyetinde, borçlunun bulunduğu çevrede haline münasip bir evin yaklaşık bedelinin ne olduğu da önem taşır. Bilirkişi bu tutarı belirler.
Şikâyet Süresi ve Yetkili Mahkeme
Süre: Haczedilmezlik şikâyeti, İİK m.16 uyarınca haczin öğrenilmesinden itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür.
Öğrenme tarihi: Tebligat aldıysanız tebliğ tarihi; almadıysanız tapu kaydını gördüğünüz veya haczi fiilen öğrendiğiniz tarih esas alınır. Bu tarihin ispatı önemlidir.
Yetkili mahkeme: Kural olarak, takibin yapıldığı icra dairesinin bağlı bulunduğu İcra Hukuk Mahkemesi. Haciz talimatla başka bir yerde uygulanmışsa, uygulamada haczin yapıldığı yer mahkemesinde de görülebildiği kararlar bulunmaktadır. Yetki, teknik bir konudur; avukatınıza danışmanız önerilir.
Şikâyet Sürerken Satış Yapılabilir mi?
Meskeniyet şikâyeti tek başına satışı otomatik olarak durdurmaz. Bu nedenle dilekçede satışın durdurulması (tedbir) talep edilmesi uygun olur.
Mahkeme, şikâyeti ciddi görürse satış işlemlerinin durdurulmasına karar verebilir. Aksi hâlde şikâyet sonuçlanmadan taşınmaz satılabilir ve telafisi güç zararlar doğabilir.
Uygulamadaki hata: Borçluların çoğu haczi öğrendiğinde “nasılsa evim haczedilemez” düşüncesiyle bekler ve 7 günlük süreyi kaçırır. Süre kaçırıldığında haciz kesinleşir.
📖 İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
Borçlunun evi haczedilebilir mi?
Borçlunun haline münasip evi haczedilemez (İİK m.82/12). Ancak ev, borçlunun durumuna göre fazla değerliyse satılabilir; satış bedelinden haline münasip ev alabileceği miktar borçluya ayrılır.
Meskeniyet şikâyeti süresi kaç gündür?
Haczin öğrenilmesinden itibaren 7 gündür (İİK m.16). Bu süre hak düşürücüdür.
Şikâyet nereye yapılır?
İcra Hukuk Mahkemesi’ne yapılır. Kural olarak takibin yapıldığı icra dairesinin bağlı olduğu mahkeme yetkilidir.
Birden fazla evim varsa meskeniyet iddiası geçerli olur mu?
Meskeniyet korumasının temeli, borçlunun barınma ihtiyacıdır. Birden fazla konutu bulunan borçlu bakımından bu koruma kural olarak uygulanmaz.
Kira ile oturduğum ev haczedilebilir mi?
Meskeniyet iddiası, borçlunun mülkiyetindeki konut için ileri sürülür. Kiracı olarak oturulan konutun mülkiyeti borçluya ait olmadığından bu kapsamda değerlendirilmez.
