İflas Yoluyla Adi Takip: Ödeme Emri ve İtiraz (İİK 155-156)

İflas yoluyla adi takipte alacaklı, iflasa tabi borçlusu için icra dairesine başvurur ve borçluya iflas ödeme emri tebliğ edilir (İİK m. 155). Borçlu yedi gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir; alacaklı bu kez asliye ticaret mahkemesinde iflas davası açabilir.

Kimler İflasa Tabidir?

İflas yoluna yalnızca iflasa tabi kişiler hakkında başvurulabilir. İİK m. 43 ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca tacirler, ticaret şirketleri, bankalar ve kooperatifler iflasa tabidir; esnaf ve çiftçiler kural olarak iflasa tabi değildir. Bu nedenle borçlunun tacir olup olmadığı, takibin temel meselelerindendir.

İflas Yoluyla Takibin Türleri

Takipli iflas (icra dairesinde takip başlatılan yol) kendi içinde ikiye ayrılır: genel (adi) iflas yolu (her türlü para/teminat alacağı için) ve kambiyo senetlerine özgü iflas yolu (çek, bono, poliçeye dayalı). Bu yazıda genel iflas yolu ele alınmaktadır. Ayrıca takip aşamasına girmeden doğrudan mahkemeye gidilen doğrudan doğruya iflas yolu da vardır.

Takip Talebi ve Ödeme Emri (İİK m. 155)

Alacaklının takip talebi üzerine icra dairesi borçluya iflas ödeme emri gönderir. Ödeme emrinde, borcun yedi gün içinde ödenmemesi hâlinde alacaklının mahkemeye başvurarak iflas talebinde bulunabileceği; borçlunun gerek borca gerek iflasa tabi olmadığına dair itirazını bu süre içinde dilekçeyle icra dairesine bildirmesi gerektiği ve konkordato teklif edebileceği ihtar olunur. Genel haciz yolundan farklı olarak iflas takibinde itiraz sözlü yapılamaz.

Ödeme Emrine İtiraz ve Sonuçları (İİK m. 156)

Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde; borcu bulunmadığına, iflasa tabi kişilerden olmadığına veya (varsa) yetkiye ilişkin itirazını dilekçeyle icra dairesine bildirirse takip durur (m. 156/3). İflasta itiraz, borca/imzaya itiraz şeklinde ayrılmaz ve itirazı yalnızca asliye ticaret mahkemesi inceler; bu nedenle icra mahkemesinde itirazın kaldırılması/itirazın iptali aşamaları yoktur. Alacaklı, açacağı iflas davasında hem itirazın kaldırılmasını hem borçlunun iflasını ister.

İflas Davası Açma Süresi

İflas isteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl sonra düşer; yani iflas davası bir yıl içinde açılmalıdır (m. 156/4). Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi, yetkili mahkeme borçlunun muamele (işlem) merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir. Bu süre kaçırılırsa, borçlunun iflası için yeni bir iflas takibi yapılması gerekir.

Borç Ödenirse

Ödeme emrine itiraz etmeyen borçlu, yedi gün içinde borcu ile takip harç ve giderlerini öderse iflas takibi sona erer. Süreç boyunca borçlunun, alacaklıyla anlaşma veya konkordato gibi seçenekleri değerlendirmesi de mümkündür. Davanın devamı ve sonraki aşamalar için İflas Davası ve Depo Emri yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İflas yoluyla takip kimler hakkında yapılır?

Yalnızca iflasa tabi kişiler (tacirler, ticaret şirketleri, bankalar, kooperatifler) hakkında yapılır. Esnaf ve çiftçiler kural olarak iflasa tabi değildir (İİK m. 43, TTK).

İflas ödeme emrine itiraz süresi nedir?

Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz sözlü yapılamaz (İİK m. 155-156).

İflas ödeme emrine itiraz edilirse ne olur?

Takip durur (m. 156/3). Alacaklı, asliye ticaret mahkemesinde açacağı iflas davasında itirazın kaldırılmasını ve borçlunun iflasını birlikte ister; icra mahkemesinde itirazın kaldırılması aşaması yoktur.

İflas davası ne kadar sürede açılır?

İflas isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden bir yıl sonra düşer; dava bu süre içinde açılmalıdır (m. 156/4). Süre kaçırılırsa yeni takip gerekir.

İflas davası hangi mahkemede görülür?

Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi, yetkili mahkeme borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir.

Borçlu borcu öderse takip biter mi?

Evet. İtiraz etmeyen borçlu yedi gün içinde borcu ile takip harç ve giderlerini öderse iflas takibi sona erer.