Bir borçlunun malı satıldığında elde edilen para, tüm alacaklılara yetmiyorsa kim önce, ne kadar alacak? Bu sorunun cevabı sıra cetvelidir. İcra müdürlüğü, satıştan gelen parayı alacaklılar arasında kanuni sıraya göre dağıtmak için bir cetvel düzenler. Cetvele itirazınız varsa, tebliğden itibaren 7 gün içinde harekete geçmelisiniz.
Sıra Cetveli Ne Zaman Düzenlenir?
Sıra cetveli, aynı borçluya karşı birden fazla alacaklının takip yaptığı ve satıştan elde edilen paranın tüm alacakları karşılamaya yetmediği durumlarda düzenlenir. İcra ve İflas Kanunu m.140, satış tutarının alacaklılara dağıtımını düzenler; para herkese yetiyorsa cetvel yapılmaz, herkes alacağını alır.
Cetvel, alacakların türüne ve kanuni önceliğine göre bir sıralama içerir. Rehinli alacaklar, bazı kamu alacakları ve işçi alacakları gibi imtiyazlı kalemler öncelik taşır; adi alacaklar ise garameten (oranlı) pay alır.
İki Farklı İtiraz: Sıraya mı, Esasa mı?
Sıra cetveline yönelik iki ayrı yol vardır ve karıştırılmamalıdır:
1. Sıraya itiraz (şikâyet): Bir alacağın cetveldeki sırasının yanlış belirlendiğini düşünüyorsanız, bu bir sıra şikâyetidir ve icra mahkemesinde ileri sürülür.
2. Alacağın esasına itiraz: Başka bir alacaklının alacağının gerçekte var olmadığını veya miktarının yanlış olduğunu iddia ediyorsanız, İİK m.142 uyarınca cetvel suretinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde, takibin yapıldığı yer mahkemesinde ilgili alacaklı aleyhine dava açmanız gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sıra cetveline kaç gün içinde itiraz edilir?
Sıra cetveli suretinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmelidir (İİK m.142). Bu süre hak düşürücüdür.
Sıra cetveline itiraz nereye yapılır?
Alacağın esasına ilişkin itiraz, takibin yapıldığı yer mahkemesinde ilgili alacaklı aleyhine dava açılarak yapılır. Sıraya ilişkin şikâyet ise icra mahkemesine sunulur.
Hangi alacaklar öncelikli sırada yer alır?
Rehinli alacaklar, belirli işçi alacakları ve bazı kamu alacakları imtiyazlı sıralarda yer alır. Adi (imtiyazsız) alacaklar genellikle son sırada garameten paylaşılır.
Para tüm alacaklara yetiyorsa cetvel yapılır mı?
Hayır. Satıştan elde edilen para tüm alacakları karşılamaya yetiyorsa sıra cetveli düzenlenmez; her alacaklı alacağını tahsil eder.
Sıra şikâyeti ile esasa itiraz arasındaki fark nedir?
Sıra şikâyeti, alacağın cetveldeki sırasının yanlışlığına ilişkindir ve icra mahkemesinde görülür. Esasa itiraz ise başka bir alacağın varlığını veya miktarını hedef alır ve genel mahkemede dava ile ileri sürülür.
İtiraz süresini kaçırırsam ne olur?
7 günlük süreyi kaçırırsanız sıra cetveli kesinleşir ve dağıtım cetvele göre yapılır; sonradan itiraz hakkınız düşer.
Garameten Paylaşım Nasıl Hesaplanır?
Aynı sırada yer alan ve imtiyazı olmayan adi alacaklılar, satıştan kalan parayı alacakları oranında (garameten) paylaşır. Örneğin satıştan 100.000 TL kaldıysa ve iki adi alacaklının alacakları 60.000 TL ile 40.000 TL ise, para 60-40 oranında bölüşülür. İmtiyazlı alacaklar (rehinli alacak, belirli işçi alacakları, bazı kamu alacakları) ise kendi sıralarında öncelikle ödenir; ancak imtiyaz tamamen ödendikten sonra arta kalan, adi alacaklılara dağıtılır.
Bu nedenle sıra cetvelinde bir alacağın hangi sıraya konulduğu, ne kadar tahsilat yapılacağını doğrudan etkiler. Yanlış sıralama, hak kaybına yol açabileceği için itiraz hakkı önemlidir.
Sıra Cetveline İtirazda İspat ve Bilirkişi
Alacağın esasına itiraz davasında, itiraz eden alacaklı, hedef aldığı alacağın gerçekte var olmadığını veya miktarının yanlış olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Uygulamada bu davalar, borçlunun ticari defterleri, fatura ve banka kayıtları üzerinden bilirkişi incelemesiyle yürütülür. Sıra şikâyetinde ise inceleme, alacağın kanuni sırasının doğru belirlenip belirlenmediğine odaklanır.
İflasta Sıra Cetveli ile Farkı
Bireysel (cüz’i) icrada sıra cetveli, satılan belirli bir malın parasının dağıtımına ilişkindir. İflasta ise tüm malvarlığı tasfiye edilir ve İİK m.206’daki alacak sıralarına göre bir iflas sıra cetveli düzenlenir. İflas sıra cetvelinde işçi alacakları, nafaka alacakları gibi imtiyazlı kalemler belirli sıralarda korunur. Her iki durumda da cetvele itiraz, hak kaybını önlemek için süresinde yapılmalıdır.
Sıra cetveline itiraz veya alacak tahsilinde uzman desteği mi arıyorsunuz?
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
