Maaş Haczi 2026: Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir? (İİK 83)

Maaş haczi, kesinleşmiş bir icra takibinde borçlunun işverenindeki ücret alacağına el konulmasıdır. İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi gereği maaşın tamamı değil, kural olarak en fazla dörtte biri (1/4) haczedilebilir. Bu rehberde maaşın ne kadarının kesilebileceğini, hangi gelirlerin korunduğunu, nafaka istisnasını, işverenin sorumluluğunu ve fazla kesintiye karşı yapılması gerekenleri açıklıyoruz.

Maaş Haczi Nedir?

Maaş haczi, borçlunun çalıştığı işyerine icra müdürlüğünce bir haciz müzekkeresi gönderilerek, ücretinin belirli bir kısmının her ay kesilip alacaklıya ödenmesini sağlayan icra işlemidir. Haciz, borçlunun eline geçen paraya değil, henüz eline geçmemiş olan işveren nezdindeki ücret alacağına uygulanır; bu yönüyle diğer haciz türlerinden ayrılır.

Maaş haczi müzekkeresi gönderilebilmesi için icra takibinin kesinleşmiş olması gerekir. Yani ödeme emrine itiraz süresi dolmuş veya itiraz kaldırılmış/iptal edilmiş olmalıdır. Takip kesinleşmeden maaşa haciz konulamaz.

Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir? (1/4 Kuralı)

İcra ve İflas Kanunu m.83/2 açıktır: maaş ve ücretten, borçlu ve ailesinin geçimi için icra müdürünce gerekli görülen miktar düşüldükten sonra kalan kısmı haczedilebilir; ancak haczolunacak miktar dörtte birinden az olamaz. Buna paralel olarak İş Kanunu m.35 de aylık ücretin dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceğini düzenler.

Uygulamada bu, ikili bir kural anlamına gelir: maaşın en fazla 1/4’ü haczedilir, ücretin tamamı geçime yetmese bile icra memuru en az 1/4’ünü mutlaka haczeder (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2014/13254, K. 2014/16075). Oran, çıplak maaş üzerinden değil, vergi ve SGK kesintileri yapıldıktan sonra eline geçen net ücret üzerinden hesaplanır. Bu sınır emredici olup borçlunun rızası olmadan artırılamaz.

Asgari Ücret ve Emekli Maaşı Haczedilir mi?

Asgari ücretle çalışan bir işçinin maaşı da haczedilebilir; ancak yine yalnızca 1/4’ü kesilebilir. Maaş asgari ücret düzeyindeyse, icra müdürlüğü borçlunun geçim şartlarını gözeterek bu oranı daha da aşağı çekebilir.

Emekli maaşları ise özel korumadadır. 5510 sayılı Kanun m.93 uyarınca SGK’dan bağlanan gelir ve aylıklar, nafaka borçları ve SGK’nın kendi prim alacakları dışında haczedilemez. Kredi, kredi kartı veya senet borcu nedeniyle emekli aylığına rızası olmadan haciz konulamaz; banka, emekli hesabına SGK izni olmadan bloke koyamaz. Emeklinin bankaya verdiği “maaşımdan tahsil edilebilir” yönündeki sözleşmeler de icra mahkemelerince geçersiz sayılarak kaldırılabilmektedir.

Kıdem ve İhbar Tazminatı: Tamamı Haczedilebilir

Maaş haczindeki 1/4 koruması yalnızca ücret niteliğindeki alacaklar için geçerlidir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve vergi iadesi gibi kalemler Yargıtay’a göre ücret sayılmadığından 1/4 sınırına tabi değildir ve tamamı haczedilebilir (Yargıtay 12. HD, E. 2015/26339, K. 2016/25442).

Bu, uygulamada en çok hak kaybı yaşanan noktadır: işten çıkarıldığında hak edilen kıdem ve ihbar tazminatının, dosyada sırada bekleyen icralar varsa büyük bölümü kesilebilir. Buna karşılık ücretin eki niteliğindeki prim ve ikramiyeler kural olarak ücret sayılır ve 1/4 oranında hacze tabidir.

Nafaka Alacaklarında Durum

Nafaka alacakları, kamu düzenini ilgilendirdiğinden maaş haczinin en güçlü istisnasıdır. Her ay işleyen (cari) nafaka için 1/4 sınırı uygulanmaz; maaşın tamamı üzerinden kesinti yapılabilir ve nafaka, diğer hacizlerden önce, sıraya girmeden kesilir. Nafaka kesildikten sonra kalan tutarın 1/4’ü diğer alacaklılara gidebilir.

Önemli bir ayrım: yalnızca aylık işleyen nafaka imtiyazlıdır. Birikmiş (geçmiş) nafaka adi alacak niteliğindedir ve diğer borçlar gibi yalnızca 1/4 oranında kesilir.

Birden Fazla Haciz Varsa: Sıra Kuralı

İİK m.83/2’ye göre maaş üzerinde birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur; sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Sıra, haciz müzekkerelerinin işverene tebliğ edildiği tarihe göre belirlenir.

Bu kuralın pratik sonucu şudur: borçlunun beş ayrı icra dosyası olsa bile maaşından aynı anda yalnızca 1/4 kesilir; diğer dosyalar ilk dosyanın borcu bitene kadar sırada bekler. Alacaklılar “hepimiz 1/4 keselim” diyerek maaşın tamamına el koyamaz (nafaka istisnası saklıdır).

İşverenin Yükümlülüğü ve Sorumluluğu

Maaş haczinde işveren, tarafı olmadığı bir borç ilişkisine üçüncü kişi olarak dâhil edilir. Müzekkerenin tebliğinden itibaren (kural olarak 7 gün içinde) borçlunun çalışıp çalışmadığını, maaş tutarını ve üzerinde başka haciz olup olmadığını icra dairesine bildirmelidir. İşçi işten ayrılmışsa ayrılış tarihini ve varsa içeride kalan alacaklarını da belirtmelidir.

İşveren, yapması gereken kesintiyi yapmaz veya keserek borçluya öderse, kesmediği miktar kadar şahsen sorumlu hale gelir. Aynı şekilde sıra kuralına aykırı biçimde, sırası gelmeyen alacaklıya ödeme yaparsa bu ödemeden de sorumlu olur.

Hacizden Önce Rıza Geçerli midir?

İİK m.83/a uyarınca borçlu, henüz hakkında haciz uygulanmadan önce “maaşımın tamamı haczedilebilir” şeklinde önceden feragatte bulunamaz; bu tür beyanlar geçersizdir. Buna karşılık haciz sırasında veya hacizden sonra verilen rıza geçerlidir (Yargıtay HGK, E. 2004/12-202, K. 2004/196). Bu nedenle kredi sözleşmelerine konulan önceden feragat kayıtları borçluyu bağlamaz.

Maaş Haczi Nasıl Kaldırılır?

Maaş haczinin kalkması için temel şart, hacze konu borcun tamamen ödenmesidir. Borç bitince icra dairesi işverene haczin kaldırıldığına dair bir yazı (fevk müzekkeresi) gönderir ve kesintiler durur. Borçlunun, ödeme makbuzlarını saklaması ve haczin gerçekten kalktığını dosya üzerinden teyit etmesi önerilir.

Kesintinin yasal sınırı aştığını (örneğin 1/4’ten fazla kesildiğini) veya hukuka aykırı bir haciz uygulandığını düşünen borçlu, doğrudan bu duruma karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Maaşın ne kadarı haczedilebilir?

İcra ve İflas Kanunu m.83 gereği maaşın en fazla dörtte biri (1/4) haczedilebilir. Bu oran net ücret üzerinden hesaplanır ve borçlunun rızası olmadan artırılamaz. Nafaka alacakları bu sınırın istisnasıdır.

Asgari ücrete haciz konur mu?

Evet, asgari ücretli bir işçinin maaşı da haczedilebilir; ancak yalnızca 1/4’ü kesilir. Maaş asgari ücret düzeyindeyse icra müdürlüğü geçim şartlarını gözeterek bu oranı daha da düşürebilir.

Emekli maaşı haczedilir mi?

Kural olarak hayır. 5510 sayılı Kanun m.93 gereği emekli aylıkları, nafaka ve SGK prim borçları dışında haczedilemez. Kredi veya senet borcu için emekli maaşına rıza olmadan haciz konulamaz.

Kıdem tazminatı haczedilebilir mi?

Evet, üstelik tamamı. Kıdem ve ihbar tazminatı ücret sayılmadığından 1/4 sınırına tabi değildir ve tümü hacze konu olabilir (Yargıtay 12. HD, 2016/25442 K.).

Birden fazla icra dosyam varsa maaştan ne kadar kesilir?

Yine en fazla 1/4 kesilir. Hacizler sıraya girer; ilk dosyanın borcu bitmeden sonraki dosya için kesintiye geçilmez. Sıra, müzekkerenin işverene tebliğ tarihine göre belirlenir.

Maaş haczi nasıl kaldırılır?

Borcun tamamen ödenmesiyle kalkar; icra dairesi işverene fevk müzekkeresi gönderir ve kesinti durur. Yasal sınırı aşan veya hukuka aykırı kesinti için icra mahkemesine şikâyet edilebilir.