Boşanma sonrası eşlerin evlilik boyunca edindiği malların paylaşımı, ayrı bir mal rejimi tasfiyesi davasıyla yapılır. Bu dava, boşanmadan farklı kurallara ve sürelere tabidir. Bu rehberde mal paylaşımı davasının nasıl açılacağını, süresini ve talep edilebilecek alacak kalemlerini adım adım açıklıyoruz.
📘 Ana Rehber: Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi — Tüm Konular
Mal Rejimi Tasfiyesi Davası Nedir?
Mal rejimi tasfiyesi (mal paylaşımı) davası, boşanma, evliliğin iptali veya ölüm nedeniyle mal rejimi sona erdiğinde, eşlerin malvarlığının yasaya göre paylaştırılmasını sağlayan davadır. 1 Ocak 2002’den sonra evlenenlerde kural olarak “edinilmiş mallara katılma rejimi” geçerlidir; bu rejime göre evlilik boyunca edinilen mallar kural olarak yarı yarıya paylaşılır.
Hangi Talepler İleri Sürülebilir?
- Artık değere katılma alacağı: Eşin edinilmiş mallarının artık değerinin yarısı üzerindeki alacak (TMK 236/1). Bu hak için katkıda bulunmuş olmak gerekmez; yasadan doğar.
- Değer artış payı alacağı: Bir eşin, diğerinin malının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız esaslı katkısı varsa doğan alacak (TMK 227).
- Katkı payı alacağı: 2002 öncesi dönemde edinilen mallara yapılan katkıdan doğan alacak.
Dava Açma Süresi: 10 Yıl
Mal rejimi tasfiyesi davasında zamanaşımı süresi 10 yıldır (TBK 146). Bu süre, boşanma veya iptal davasının kesinleşmesinden; evlilik ölümle sona ermişse ölüm tarihinden itibaren işlemeye başlar. Süre geçtikten sonra açılan dava, ne kadar haklı olursanız olun zamanaşımı nedeniyle reddedilir. Bu nedenle süreyi kaçırmamak kritik önemdedir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Mal paylaşımı davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar. Bu dava nispi harca ve nispi vekalet ücretine tabidir; yani talep edilen miktara göre harç ödenir. Dava dilekçesinde “fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak” dava değerinin belirtilmesi, sonradan hak kaybetmemek için önemlidir.
Boşanma ile İlişkisi
Mal paylaşımı davası, boşanma davasıyla birlikte veya sonradan açılabilir; ancak boşanma kararı kesinleşmeden mal paylaşımı karara bağlanamaz. Boşanma davası derdest (devam ediyor) ise, mal paylaşımı davası bekletici mesele yapılır ve boşanmanın kesinleşmesi beklenir.
💡 İlgili: Değer Artış Payı ve Katkı Payı Farkı: Hangisi Ne Zaman İstenir?
Sıkça Sorulan Sorular
Mal paylaşımı davası için ne kadar sürem var?
Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde dava açmanız gerekir (TBK 146). Bu süre geçerse, haklı olsanız bile dava zamanaşımı nedeniyle reddedilir.
Mal paylaşımı davası nerede açılır?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Dava nispi harca tabidir; talep edilen miktara göre harç ödenir. Dilekçede fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması önemlidir.
Hangi malları talep edebilirim?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde, artık değere katılma alacağı (artık değerin yarısı), değer artış payı ve duruma göre katkı payı alacağı talep edilebilir.
Katkıda bulunmadıysam katılma alacağı alabilir miyim?
Evet. Artık değere katılma alacağı yasadan doğan bir haktır; bu hakkı talep eden eşin gelirinin olması veya mala katkıda bulunmuş olması gerekmez.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
