Küçüğün Verdiği Zararda Ana-Babanın (Ev Başkanının) Sorumluluğu

Küçük bir çocuğun verdiği zararda, çocuğun kendisi çoğu zaman sorumlu tutulamaz. Bu durumda hukuk, çocuğu gözetmekle yükümlü olan kişiye yönelir.

Kanun ne diyor?

TBK m.369’a göre ev başkanı; ev halkından olan küçüğün, kısıtlının veya akıl hastasının başkalarına verdiği zarardan, durumun gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu ya da bu dikkati gösterseydi dahi zararın doğacağını ispat etmedikçe sorumludur. Bu, gözetim yükümüne dayalı bir sorumluluktur.

Yargıtay bu kuralı nasıl uyguluyor?

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında; çok küçük çocukların kusur (ayırt etme) ehliyeti bulunmayabileceğinden, sorumluluk gözetim yükümlüsü ana-babaya/ev başkanına yönelir. Ana-babanın gözetim görevini yerine getirip getirmediği somut olaya göre değerlendirilir; ayrıca koşulları varsa hakkaniyet sorumluluğu (TBK m.65) da gündeme gelebilir.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Küçüğün verdiği zarardan, gereken gözetimi gösterdiğini ispat edemeyen ev başkanı/ana-baba sorumlu olur.
• Çok küçük çocuğun kusur ehliyeti bulunmayabilir; bu durumda muhatap gözetim yükümlüsüdür.
• Talep çoğunlukla ana-babaya/ev başkanına yöneltilir.

Küçüğün verdiği zarardan, gözetim yükümünü yerine getirdiğini ispatlayamayan ana-baba/ev başkanı sorumludur. Doğru muhatabın belirlenmesi sonucu belirler.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Açıklanan kanun hükümleri ve Yargıtay’ın yerleşik uygulaması zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçüğün verdiği zarardan kim sorumlu?

Velayet altındaki küçüğün üçüncü kişilere verdiği zarardan, gözetim yükümlülüğü bulunan ana-baba (ev başkanı) sorumlu olur. Bu, özen sorumluluğudur.

Ana-baba sorumluluktan kurtulabilir mi?

Ana-baba, çocuğun gözetiminde gerekli özeni gösterdiğini ispatlarsa sorumluluktan kurtulabilir. Aksi hâlde zararı tazminle yükümlüdür.

Çocuk ayırt etme gücüne sahipse ne olur?

Çocuğun ayırt etme gücü varsa kendisi de kusuru oranında sorumlu tutulabilir; bu durum ana-babanın gözetim sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.