Bir Türk vatandaşı olarak yabancı uyruklu biriyle evlenmeyi planlıyorsunuz ya da Türkiye’de iki yabancı evlenmek istiyorsunuz. Hangi belgeler gerekiyor, nereye başvurulur ve nelere dikkat etmek lazım? Yabancı unsurlu evlilik, bazı ek belgeler ve onay işlemleri gerektirir. Bu yazıda, Türkiye’de yabancıyla evlilik sürecini sade bir dille açıklıyoruz.
Evlenmenin Şekli Türk Hukukuna Tabidir
Türkiye’de yapılan evlenmeler, taraflar yabancı olsa bile şekil bakımından Türk hukukuna göre yapılır. Yani evlilik, yetkili evlendirme memuru (belediye veya köy evlendirme dairesi) önünde, tarafların bizzat hazır bulunmasıyla gerçekleşir. Başvuru, tarafların vekili aracılığıyla yapılabilse de nikâh anında eşlerin kendilerinin bulunması zorunludur. Bu kurallar Evlendirme Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.
Yabancı Eş İçin Gerekli Belgeler
Türkiye’de bir yabancıyla evlenmek için yabancı taraftan istenen başlıca belgeler şunlardır:
- Evlenme ehliyet belgesi (bekârlık belgesi): Kişinin evlenmesine engel hâli bulunmadığını gösteren, ülkesinin yetkili makamından veya Türkiye’deki konsolosluğundan alınan belge.
- Pasaport ve geçerli vize/ikamet: Pasaportun ve kalış statüsünün (vize veya ikamet izni) geçerli olması gerekir.
- Doğum belgesi: Evlenme ehliyet belgesinde ana-baba adı, doğum yeri ve tarihi yoksa ayrıca istenir.
- Sağlık raporu: Evlenmeye engel bir hastalık bulunmadığını gösteren, aile hekimliği veya hastaneden alınan rapor.
- Fotoğraf ve beyanname: Belirlenen sayıda vesikalık fotoğraf ve evlenme beyannamesi.
Apostil ve Tercüme Şartı
Yabancı makamlardan alınan belgelerin Türkiye’de geçerli olabilmesi için iki işlem önemlidir: apostil şerhi (belgenin düzenlendiği ülkede onaylanması) ve noter onaylı Türkçe tercüme. Apostil, ülkeler arasında belge tanınmasını kolaylaştıran bir onaydır; Türkiye’de bu onayı valilikler ve kaymakamlıklar yapar. Ayrıca bu belgelerin genellikle son altı ay içinde alınmış olması gerekir.
Evlenme Ehliyeti Kişinin Kendi Hukukuna Göre Belirlenir
Önemli bir kural: tarafların evlenme ehliyeti ve şartları (örneğin evlenme yaşı), her birinin kendi milli hukukuna göre değerlendirilir. Örneğin bir ülkede reşit olma yaşı farklıysa, o ülke vatandaşı bu yaşı doldurmadan evlenemez. Türk tarafın ehliyeti ise Türk hukukuna göre belirlenir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’ndaki evlenme engelleri (yakın akrabalık, mevcut evlilik, kadın için boşanmadan sonra üç yüz günlük bekleme süresi gibi) yabancılar için de geçerlidir.
Evlilik Sonrası: İkamet ve Vatandaşlık
Türk vatandaşıyla evlenen yabancı, aile ikamet izni başvurusunda bulunabilir; bu izinle Türkiye’de yasal olarak ikamet edebilir (çalışmak isterse ayrıca çalışma izni gerekir). Vatandaşlık ise otomatik değildir: bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği fiilen sürdüren yabancı, şartları sağlıyorsa Türk vatandaşlığı için başvurabilir. Bu süreçte sahte (muvazaalı) evlilik tespit edilirse başvuru reddedilir ve sonradan kazanılmış vatandaşlık iptal edilebilir.
Sonuç olarak, Türkiye’de yabancıyla evlilik mümkündür; ancak yabancı tarafın belgelerinin apostilli ve tercümeli olması, kalış statüsünün geçerli olması ve evlenme engellerinin bulunmaması gerekir. Belgeleri önceden ve eksiksiz hazırlamak süreci hızlandırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
