İflasta İstihkak İddiaları ve İstihkak Davası (İİK 228)

İflas masasına yalnızca müflise ait mal ve haklar girer. Üçüncü bir kişi, masaya alınan bir malın kendisine ait olduğunu ileri sürerse, malın iadesine iflas idaresi karar verir (İİK m. 228). Karar olumsuzsa veya mal iade edilmezse, üçüncü kişi istihkak davası açabilir.

İflas Masasına Hangi Mallar Girer?

İflasın açılmasıyla müflisin haczedilebilen tüm mal ve hakları iflas masasını oluşturur. Ancak masaya yalnızca müflise ait değerler girmelidir; üçüncü kişilere ait mal ve haklar masaya alınmışsa sahibine geri verilmesi gerekir. Bu noktada istihkak iddiası devreye girer.

İstihkak İddiası Yalnızca Mülkiyete Dayanır

İflasta istihkak iddiası, üçüncü kişinin masadaki bir mal üzerindeki mülkiyet hakkına dayanır. Üçüncü kişiler, mülkiyet dışındaki haklarını (örneğin yalnızca alacak hakkı) istihkak davasının konusu yapamaz; bu tür talepler masaya alacak olarak kaydedilir ve sıra cetveli usulüne tabi olur.

İflas İdaresinin Kararı (İİK m. 228/1)

Üçüncü kişi, malın kendisine ait olduğunu ileri sürdüğünde, istihkak iddia edilen malın kendisine verilip verilmeyeceğine iflas idaresi karar verir. İflas idaresi iddiayı yerinde görürse malı iade eder; uygun görmezse mal masada tutulur ve uyuşmazlık yargıya taşınır.

İstihkak Davası ve Görevli Mahkeme

Mal iade edilmezse üçüncü kişi istihkak davası açar. Mal iflas masasında (müflisin/masanın elinde) ise dava, iflasla ilgili uyuşmazlıklara bakan asliye ticaret mahkemesinde görülür. Buna karşılık istihkak konusu mal üçüncü kişinin elinde ise, iddiayı ileri sürecek olan iflas masasıdır ve uyuşmazlık genel mahkemelerde çözülür. Hangi tarafın dava açacağı, malın zilyetliğine göre belirlenir.

Masa Alacakları ve İstihkakın Önemi

İflas masasının oluşmasından tasfiyenin sonuna kadar masa tarafından yapılan işlemlerden doğan borçlar (masa alacakları), sıra gözetilmeksizin diğer iflas alacaklarından önce ödenir. İstihkak iddiasının doğru değerlendirilmesi, hem üçüncü kişinin mülkiyetinin korunması hem de masaya ait olmayan değerlerin tasfiyeye sokulmaması bakımından önemlidir; bu nedenle masaya dahil edilen mallar dikkatle incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İflasta istihkak iddiası nedir?

Üçüncü bir kişinin, iflas masasına alınan bir malın kendisine ait olduğunu (mülkiyet) ileri sürmesidir (İİK m. 228).

İstihkak iddiasına kim karar verir?

İstihkak iddia edilen malın iade edilip edilmeyeceğine iflas idaresi karar verir (m. 228/1).

İstihkak iddiası hangi hakka dayanabilir?

Yalnızca mülkiyet hakkına dayanabilir. Mülkiyet dışındaki talepler istihkak davasının konusu olamaz; bunlar masaya alacak olarak kaydedilir.

İstihkak davasında görevli mahkeme hangisidir?

Mal masada ise iflasla ilgili davaya bakan asliye ticaret mahkemesinde; mal üçüncü kişinin elinde ise genel mahkemelerde görülür. Dava açacak taraf malın zilyetliğine göre değişir.

Masaya yanlışlıkla alınan üçüncü kişi malı ne olur?

Sahibine geri verilmesi gerekir; verilmezse üçüncü kişi istihkak davasıyla malı talep edebilir.

Masa alacakları ne zaman ödenir?

Masa tarafından yapılan işlemlerden doğan masa alacakları, sıra gözetilmeksizin diğer iflas alacaklarından önce ödenir.