Başkasının Kimlik Bilgilerini Kullanma Suçu (TCK 268)

Bazı kişiler, işledikleri bir suçtan kurtulmak için kolluğa veya savcılığa kendi yerine başkasının adını verir. Bu davranış masum bir insanı suçlu durumuna düşürdüğü için ağır biçimde cezalandırılır. Bu yazıda konuyu yalın biçimde açıklıyoruz.

Suç Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 268. maddesine göre; işlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla, başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan kişi suç işlemiş olur. Yani fail, gerçekte suçu kendisi işlemiştir; ancak yakalandığında ya da ifade verirken kendini gizlemek için bir başkasının adını, soyadını veya kimlik bilgilerini kullanır.

Neden İftira Gibi Cezalandırılır?

Kanun, bu fiili işleyen kişinin iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılacağını öngörmüştür. Bunun sebebi açıktır: failin başkasının kimliğini kullanması, o masum kişiyi işlemediği bir suçun şüphelisi/sanığı durumuna düşürür. Bu da gerçekte iftira atmakla aynı sonucu doğurur. Bu yüzden ceza, iftira suçunun cezası üzerinden belirlenir.

Mağdurun Durumu

Bu suçta asıl mağdur, kimliği kullanılan masum kişidir. Kendi haberi olmadan, işlemediği bir suçun kayıtlarına adı geçebilir; hakkında soruşturma başlatılabilir, hatta yakalama kararı çıkabilir. Bu nedenle kimliği kötüye kullanılan kişinin, durumu öğrendiğinde derhâl savcılığa başvurarak gerçeği ortaya koyması ve kendisi hakkındaki kayıtların düzeltilmesini istemesi önemlidir.

Hangi Bilgiler Kapsamdadır?

Suç, başkasının kimlik belgesini fiziken kullanmayı kapsadığı gibi, yalnızca kimlik bilgilerini (ad, soyad, T.C. kimlik numarası vb.) sözlü ya da yazılı olarak beyan etmeyi de kapsar. Önemli olan, failin kendi suçunun ortaya çıkmasını engellemek amacıyla bir başkasının kimliğine bürünmesidir.

Diğer Suçlardan Farkı

Bu suç, sahte bir kimlik belgesi düzenleme (belgede sahtecilik) suçundan farklıdır. TCK 268’deki suçta fail, var olan gerçek bir kişinin kimliğini/bilgilerini kullanır. Ayrıca, suç işlemediği hâlde bir başkasına suç atan kişinin durumu doğrudan iftira (TCK 267) kapsamındadır; TCK 268 ise failin kendi suçunu gizlemek için başkasının kimliğine bürünmesine özgüdür.

Sıkça Sorulan Sorular

Polise başkasının adını vermek suç mu?

Evet. İşlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturmayı engellemek için başkasının kimliğini veya kimlik bilgilerini kullanmak TCK 268 kapsamında suçtur ve iftira hükümlerine göre cezalandırılır.

Bu suçun cezası neye göre belirlenir?

Fiil, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır. Çünkü kimliği kullanılan masum kişi, işlemediği bir suçun şüphelisi durumuna düşürülmüş olur.

Kimliği kullanılan kişi ne yapmalı?

Durumu öğrendiğinde derhâl Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak gerçeği ortaya koymalı ve kendisi hakkındaki hatalı kayıtların düzeltilmesini istemelidir.

Sadece bilgileri söylemek de suç mu?

Evet. Kimlik belgesini fiziken kullanmak gerekmez; başkasının ad, soyad veya kimlik numarası gibi bilgilerini beyan etmek de bu suç kapsamına girer.

Bu suç sahtecilikten farklı mı?

Evet. Sahtecilikte sahte bir belge düzenlenir. TCK 268’de ise fail, var olan gerçek bir kişinin kimliğini veya bilgilerini kendi suçunu gizlemek için kullanır.