Bir çocuğun istismara veya tacize uğradığını öğrenmek, bir ailenin yaşayabileceği en zor durumlardan biridir. Bu anda doğru ve hızlı hareket etmek, hem çocuğu korumak hem de failin hesap vermesi için hayati önemdedir. Bu yazıda çocuğunuzu korumak için atmanız gereken adımları ve hukuki süreci sade, sakin bir dille anlatıyoruz.
Önce: Çocuğun Güvenliği ve Sakinlik
Böyle bir durumla karşılaştığınızda, en önemli iki şey çocuğun güvenliği ve sizin sakin kalmanızdır. Çocuğunuz size bir şey anlattıysa, onu suçlamadan, sözünü kesmeden ve paniğe kapılmadan dinleyin. Ona inandığınızı, suçun kendisinde olmadığını ve onu koruyacağınızı hissettirin. Çocuğun bu süreçte yeniden örselenmemesi çok önemlidir.
Çocuğa Karşı Cinsel Suçlar Ağır Suçlardır
Hukukumuz, çocuklara karşı işlenen cinsel suçları en ağır suçlar arasında görür. Çocukların cinsel istismarı (TCK 103) ayrı ve ağır bir suç olarak düzenlenmiştir. Devlet bu suçları çok ciddiye alır ve resen (kendiliğinden) soruşturur. Yani bu tür bir suç söz konusu olduğunda, adli makamlar harekete geçmek zorundadır.
En Önemli Adım: İhbar
Bir çocuğun istismara uğradığını öğrenen veya bundan şüphelenen herkesin, bunu yetkili makamlara bildirmesi gerekir. İhbar için başvurabileceğiniz yollar:
- Polis/Jandarma (155/156): En hızlı yol. Acil durumda hemen arayın.
- Cumhuriyet Başsavcılığı: Doğrudan suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
- Sosyal Hizmetler (ALO 183): Çocuk istismarı ve ihmali konusunda destek ve yönlendirme alabileceğiniz hat.
İhbar, sürecin başlaması için en kritik adımdır. Bu suçlar resen soruşturulduğu için, bir kez bildirildiğinde devlet süreci yürütür.
Delillerin Korunması
Çok hassas bir konu olsa da, delillerin korunması önemlidir. Bu konuda dikkat edilmesi gerekenler:
- Acil tıbbi durum varsa hastaneye gidin: Hem çocuğun sağlığı hem de muayene için. Yetkililerle koordineli hareket etmek en doğrusudur.
- Çocuğu yıkamak/üstünü değiştirmek konusunda dikkatli olun: Yakın zamanlı bir olayda, deliller söz konusu olabileceğinden, mümkünse önce yetkililere danışın.
- Dijital delilleri saklayın: Eğer mesaj, fotoğraf gibi dijital içerikler varsa, bunları silmeyin.
Çocuğun Adli Süreçte Korunması
Önemli bir konu: Çocuğun adli süreçte yıpranmaması için özel düzenlemeler vardır. Çocuk mağdurlar, defalarca ifade vermek zorunda bırakılmaz. İfade alma işlemi, çocuğun psikolojisini koruyacak şekilde, özel ortamlarda (adli görüşme odaları gibi) ve uzmanlar eşliğinde yapılır. Yani çocuğunuzun süreç boyunca korunması için mekanizmalar mevcuttur. Bu konuda ısrarcı olmak ve avukat desteği almak önemlidir.
Psikolojik Destek Şart
Hukuki süreç kadar, çocuğun psikolojik olarak desteklenmesi de önemlidir. Bu tür bir travma, profesyonel yardım gerektirir. Çocuğunuz için bir uzman (çocuk psikoloğu/psikiyatristi) desteği almanız, iyileşme süreci için çok değerlidir. Aile olarak da destek almaktan çekinmeyin.
Reşit Olmayanla İlişki de Suçtur
Bir noktayı daha belirtmek gerekir: Belirli yaş gruplarında, rıza olsa bile, çocukla cinsel ilişki suçtur. Örneğin on beş yaşını bitirmiş bir çocukla, cebir/tehdit olmasa ve çocuk “rıza gösterse” bile, cinsel ilişki ayrı bir suç oluşturur (reşit olmayanla cinsel ilişki). Çünkü çocukların bu konuda geçerli rıza veremeyeceği kabul edilir. Bu durumlarda da yetkililere başvurmak gerekir.
Ne Yapmalısınız (Özet Adımlar)
- Çocuğun güvenliğini sağlayın ve onu sakince, suçlamadan dinleyin.
- Vakit kaybetmeden yetkililere (155/156, savcılık, ALO 183) bildirin.
- Delillerin korunmasına özen gösterin; yetkililerle koordineli hareket edin.
- Çocuk için profesyonel psikolojik destek alın.
- Mutlaka bir avukattan hukuki destek alın.
Özetle
Çocuğunuz istismara uğradıysa, önce onun güvenliğini sağlayın ve ona inandığınızı hissettirin. Çocuğa karşı cinsel suçlar ağır suçlardır ve resen soruşturulur. Vakit kaybetmeden yetkililere bildirin, delilleri koruyun ve çocuk için psikolojik destek alın. Çocuğunuz adli süreçte özel olarak korunur. Bu zorlu süreçte bir avukatla hareket etmeniz haklarınızı korur.
Bu içerik Av. Fatma Öztürk tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay/AYM içtihatları esas alınarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınız için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğum istismara uğradıysa ilk ne yapmalıyım?
Önce çocuğun güvenliğini sağlayın ve onu suçlamadan, paniğe kapılmadan sakince dinleyin; ona inandığınızı ve koruyacağınızı hissettirin. Sonra vakit kaybetmeden yetkililere bildirin.
Nereye ihbar etmeliyim?
Polis/jandarma (155/156) en hızlı yoldur; ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunabilir, çocuk istismarı için ALO 183 Sosyal Hizmetler hattından destek ve yönlendirme alabilirsiniz. Bu suçlar resen soruşturulur.
Çocuğum süreçte yıpranır mı?
Çocuk mağdurların korunması için özel düzenlemeler vardır. Çocuk defalarca ifade vermek zorunda bırakılmaz; ifade, psikolojisini koruyacak şekilde özel ortamlarda (adli görüşme odaları) ve uzmanlar eşliğinde alınır.
Çocuk ‘rıza gösterdi’ denirse suç oluşmaz mı?
Oluşur. Çocukların bu konuda geçerli rıza veremeyeceği kabul edilir. Örneğin 15 yaşını bitirmiş çocukla cebir/tehdit olmadan ve ‘rıza’ olsa bile cinsel ilişki ayrı bir suçtur. Yetkililere başvurmak gerekir.
Hukuki sürecin yanında başka ne yapmalıyım?
Çocuk için mutlaka profesyonel psikolojik destek (çocuk psikoloğu/psikiyatristi) alın; bu travmanın iyileşmesi için çok değerlidir. Aile olarak da destek alın ve bir avukattan hukuki yardım isteyin.
