Oltalama (phishing) saldırısında banka iade yükümlülüğü, kusur paylaşımına göre belirlenir. Yetkilendirmediğiniz işlemlerde bankanın geri ödeme yükümlülüğü kural olsa da, kendi ağır kusurunuz (şifre paylaşımı) sorumluluğu değiştirebilir. Hızlı bildirim, delil ve gerekirse tazminat yolu önemlidir.
İade Yükümlülüğü Nasıl Belirlenir?
Temel kural: 6493 sayılı Kanun uyarınca yetkilendirilmemiş işlemde banka geri ödemeyle yükümlüdür. Ancak uygulamada banka, müşterinin kusur derecesini değerlendirir: hafif ihmalde sınırlı sorumluluk, ağır kusurda (örneğin şifre/OTP’yi bilerek paylaşmak) sorumluluk müşteride olabilir.
3D Secure muafiyetlerinin doğru uygulanıp uygulanmadığı ve bankanın şüpheli işlemde zamanında müdahale edip etmediği de değerlendirilir.
Mağdur Olarak Konumunuz
Phishing’de fail, sahte site/SMS ile sizi aldatarak bilgilerinizi ele geçirir; bu fiil TCK m.158/1-f kapsamında suçtur. Kart bilgilerinin teknik yollarla ele geçirildiği durumlarda iyiniyetiniz adli bilişim raporuyla desteklenebilir, bu da iade talebinizi güçlendirir.
Tazminat ve İtiraz Yolu
Banka iadeyi reddederse, yetkisiz işlem ve özen yükümlülüğüne aykırılık iddiasıyla Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde tazminat talebi gündeme gelebilir. Tüketici niteliğindeki uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyeti/Mahkemesi yolu da değerlendirilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Phishing’de banka her zaman iade eder mi?
Hayır. Yetkisiz işlemde kural geri ödemedir; ancak ağır kusurunuz varsa sorumluluk paylaşılabilir. Her olay kusur derecesine göre değerlendirilir.
Şifremi sahte siteye girdiysem kusurlu sayılır mıyım?
Sahte siteye aldanma her zaman ağır kusur değildir; sitenin aldatıcılığı ve teknik koşullar adli bilişimle değerlendirilir.
Banka reddederse ne yapabilirim?
Yazılı itiraz sonrası, somut olaya göre TBK kapsamında tazminat veya Tüketici Hakem Heyeti/Mahkemesi yolu işletilebilir.
Fail bulunmazsa param geri gelmez mi?
Failin bulunmaması, bankanın yetkisiz işlemden doğan sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bankacılık mevzuatı ayrıca değerlendirilir.
İlk yapmam gereken nedir?
Bankayı arayıp işlemi durdurmak, kartı bloke ettirmek, delilleri saklamak ve savcılığa suç duyurusunda bulunmaktır.
