Ev Sahibi Evcil Hayvan Beslememi Yasaklıyor — Hakkı Var mı?

Ne yaşandı?

Bir kiracı, kiraladığı evde bir evcil hayvan (kedi, köpek vb.) beslemek ister veya beslemektedir. Ev sahibi buna itiraz eder, ‘evde hayvan istemiyorum’ der; bazen sözleşmede hayvan yasağı maddesi vardır, bazen yoktur. Taraflar arasında anlaşmazlık çıkar.

Kiracı, evcil hayvan besleyip besleyemeyeceğini ve ev sahibinin bunu yasaklama hakkını araştırır.

Bu durumda ne yapmalısınız?

• Sözleşmeye bakın: Öncelikle kira sözleşmesinde evcil hayvana ilişkin bir hüküm olup olmadığına bakılır. Tarafların sözleşmeyle kararlaştırdığı kullanım kuralları önemlidir.
• Özenli kullanım ilkesini gözetin: Kiracı, kiralananı özenle ve sözleşmeye uygun kullanmak; komşulara saygı göstermekle yükümlüdür. Evcil hayvan, bu yükümlere aykırılık (zarar, rahatsızlık) yaratmadığı sürece değerlendirme farklı olabilir.
• Somut zarar/rahatsızlığı ayırın: Hayvanın kiralanana zarar vermesi veya komşuları ölçüsüzce rahatsız etmesi hâli ile, hiçbir soruna yol açmayan bir besleme durumu birbirinden farklı değerlendirilir.
• Yazılı mutabakat arayın: Tarafların konuyu yazılı ve makul biçimde netleştirmesi, ileride çıkacak uyuşmazlıkları önler.
• Avukata danışın: Sözleşme hükmü ve somut durum için profesyonel değerlendirme alın.

Evcil hayvan besleyip besleyemeyeceğiniz, öncelikle sözleşme hükmüne ve kiralananı özenli, komşulara saygılı biçimde kullanma yükümünüze bağlıdır. Hayvanın zarar veya ölçüsüz rahatsızlık yaratıp yaratmadığı belirleyici olabilir. Bu nedenle durumu yazılı netleştirmek ve bir uzmana danışmak yararlıdır.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu sayfadaki anlatım, Türkiye’de sıkça yaşanan durumlardan yola çıkılarak hazırlanmış temsilî bir senaryodur; gerçek kişilere ait kimlik bilgisi içermez. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür.

Üç Belge Belirler: Yönetim Planı, Sözleşme ve Komşuluk Hukuku

Kiralık bir evde evcil hayvan beslenip beslenemeyeceği tek bir kurala değil, üç kademeli bir değerlendirmeye bağlıdır. Türk Borçlar Kanunu evcil hayvan yasağına ilişkin doğrudan bir hüküm içermez; bunun yerine sırasıyla şunlara bakılır: (1) apartman veya sitenin yönetim planı (en bağlayıcı belge), (2) kira sözleşmesindeki özel hükümler ve (3) TBK m.316’daki özenle kullanma ve komşulara saygı borcu ile KMK m.18’deki ‘birbirini rahatsız etmeme’ yükümlülüğü. Kural olarak evcil hayvan beslemek yasak değildir ve kişinin özel yaşam alanına girer; ancak bu hakkın sınırları bu üç çerçeveyle çizilir. Bu nedenle ‘ev sahibimin hakkı var mı?’ sorusunun cevabı, önce bu belgelerin içeriğine bakmayı gerektirir.

En Belirleyici Belge: Yönetim Planı (KMK m.28)

Yönetim planı, adeta apartmanın anayasasıdır; kat mülkiyeti kurulurken hazırlanıp tapuya ibraz edilir ve sonradan alınan tüm apartman kararlarının üstündedir. Buna göre: Yönetim planında açık bir yasak VARSA, bu kesinlikle bağlayıcıdır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre, planda yasak bulunduğunda hayvanın kimseye rahatsızlık verip vermediğine, gürültü yapıp yapmadığına dahi bakılmaz; hayvan dünyanın en sessiz canlısı olsa bile mahkeme uzaklaştırma (tahliye) kararı verebilir ve bu durumda malik olmak bile sizi kurtarmaz. Yönetim planında yasak YOKSA, kiracı ya da malik olmanız bir fark yaratmaz; evcil hayvan besleyebilirsiniz. Bu durumda yönetim kurulunun veya genel kurulun sonradan oy çokluğuyla aldığı ‘hayvan beslenemez’ kararı yok hükmündedir ve hayvanınızı çıkartamaz. Böyle bir yasak ancak tüm maliklerin beşte dört çoğunluğuyla yönetim planı değiştirilerek konabilir; üstelik bu değişiklik bile, karardan önce hayvan besleyenleri değil yalnızca sonradan taşınanları bağlar. Bu yüzden anlaşmazlıkta ilk yapılacak şey, e-Devlet veya Tapu Müdürlüğü üzerinden yönetim planını çıkarıp incelemektir.

Sözleşmedeki Yasak, Komşuluk Sınırı ve Ev Sahibinin Yolu

Kira sözleşmesinde ‘evde evcil hayvan beslenemez’ maddesi bulunuyor ve imzalanmışsa bu hüküm bağlayıcı kabul edilir; ancak dikkat: salt bu yasağa aykırılık, ortada somut bir rahatsızlık veya taşınmaza zarar (hor kullanma) yoksa tek başına otomatik tahliye sonucu doğurmaz. Nitekim kişinin kişisel özgürlük alanına ve hobilerine ilişkin aşırı kısıtlamalar, sözleşmede yazılı olsa bile dürüstlük kuralı ve genel işlem koşulları çerçevesinde denetlenebilir. Yargıtay’ın ‘küçük hayvan serbest, büyük hayvan yasak’ gibi tür/boyut üzerinden kategorik bir yaklaşımı da yoktur; her olay somut olarak değerlendirilir. Asıl belirleyici sınır komşuluk hukukudur: hayvan sürekli ve aşırı gürültü yapıyor, kötü kokuya yol açıyor, ortak alanları kirletiyor ya da güvenlik riski (saldırgan/tehlikeli hayvan) oluşturuyorsa sorun doğar; ölçü ‘çekilmez rahatsızlık’tır, arada bir havlayan bir köpek yeterli değildir. Kiraya verenin izleyeceği yol da bellidir: kiracının hayvanı komşuları rahatsız ediyor veya kiralananı özen borcuna aykırı kullanıyorsa, kiraya veren yazılı bir ihtarla en az 30 gün süre verip aykırılığın giderilmesini ister (TBK m.316); ihtara rağmen giderilmez veya rahatsızlık katlanılamaz ve sürekli hâle gelirse, sözleşmeyi feshedip Sulh Hukuk Mahkemesinde tahliye davası açabilir. Hiçbir hâlde mahkeme kararı olmadan; ne ev sahibi, ne yönetim, ne zabıta, ne de komşu imza kampanyası hayvanı evden çıkaramaz ve rahatsızlık iddiası bilirkişi (veteriner ve çevre incelemesi, ses ölçümü) ile tespit edilir.

Sık Sorulan Sorular