Kiralananın Üçüncü Kişilere Gösterilmesine Katlanma Yükümü (TBK 319)

Kiraladığınız ev satışa çıktığında veya yeniden kiralanacağında, ev sahibi alıcı/kiracı adaylarını getirmek isteyebilir. Bu durumda kiracı olarak kapıyı açmak zorunda mısınız? Türk Borçlar Kanunu bu konuda bir denge kurar: hem kiracının huzuru hem de kiraya verenin meşru menfaati gözetilir.

Katlanma yükümü, bu dengenin ifadesidir.

Katlanma yükümünün kapsamı

Türk Borçlar Kanunu’nun 319. maddesi uyarınca kiracı, kiralananın bakımı gereken işlerine ve kiralananın satılması ya da yeniden kiralanması için yapılması gereken ve kiracı bakımından katlanılabilir olan işlere katlanmakla yükümlüdür.

Bu nedenle, taşınmazın alıcı veya yeni kiracı adaylarına gösterilmesi gibi makul taleplere kiracının kural olarak izin vermesi beklenir.

Yükümün koşulları ve sınırı

Bu katlanma yükümü sınırsız değildir. Kiraya veren, yapılacak işleri ve göstermeyi kural olarak kiracıya önceden bildirmeli; bunları kiracının menfaatini gözeterek ve uygun zamanlarda gerçekleştirmelidir.

Gösterme talebi, kiracının huzurunu tamamen ortadan kaldıracak, ölçüsüz ve keyfî bir rahatsızlığa dönüşemez; ‘katlanılabilir’ olması esastır.

Kiracının hakları korunur

Kiracı, bu süreçte de kullanım hakkına ve konut dokunulmazlığına sahiptir. Gösterme, kiracının yokluğunda izinsiz girişe veya ölçüsüz ziyaretlere dönüşmemelidir.

Kiracı, gösterme gün ve saatlerini ev sahibiyle makul biçimde planlamayı isteyebilir; talep ölçüsüzleşirse buna katlanmak zorunda değildir.

Pratik noktalar

• Katlanma yükümü var: Satış/yeniden kiralama için makul göstermeye izin verilmelidir (TBK 319).
• Önceden haber: Kiraya veren göstermeyi önceden bildirmelidir.
• Katlanılabilir olmalı: Talep ölçüsüz ve keyfî olamaz.
• Planlama yapın: Gösterme zamanlarını yazılı, makul biçimde belirleyin.

Kiracı olarak, kiralananın satışı veya yeniden kiralanması için yapılan makul ve katlanılabilir gösterme taleplerine izin vermekle yükümlüsünüz (TBK 319); ancak bu, önceden haber verilerek ve huzurunuzu ölçüsüzce bozmayacak biçimde olmalıdır. Gösterme zamanlarını planlamak iki tarafın yararınadır.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde yer verilen değerlendirmeler yerleşik yargı uygulaması ve yürürlükteki kanun hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçtihatlar ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Kiracı taşınmazın gösterilmesine katlanmak zorunda mı?

Evet. Kiralananın satışı veya yeniden kiralanması için, kiracı uygun zamanlarda ve makul ölçüde taşınmazın üçüncü kişilere gösterilmesine katlanmakla yükümlüdür (TBK).

Gösterim nasıl yapılır?

Kiraya veren, kiracıya önceden haber vererek ve onun olağan düzenini gözeterek uygun zamanlarda taşınmazı gösterebilir. Aşırı ve rahatsız edici talepler sınırlanır.

Kiracı katlanma yükümünü ihlal ederse?

Kiracı makul gösterim taleplerine sürekli engel olursa, kiraya verenin zararı doğabilir ve bu durum sözleşmeye aykırılık olarak değerlendirilebilir.