Aracı (Mule) Hesap ve IBAN Kiralama: Cezai Sorumluluk (TCK 158/1-l)

‘Hesabını kullandır, komisyon kazan’ veya ‘şu parayı al, başka hesaba aktar’ türü teklifler, masum bir ek gelir gibi sunulur. Oysa bu, dolandırıcılıkta paranın izini kaybettiren ‘aracı (mule) hesap’ tuzağıdır ve ciddi cezai sonuçlar doğurabilir. Peki hukuk bu durumu nasıl değerlendirir?

Hesabını başkasına açan kişi, farkında olmadan suç zincirinin parçası olabilir.

Aracı hesap nedir, nasıl işler?

Dolandırıcılar, elde ettikleri suç gelirini doğrudan kendi hesaplarında tutmaz; izini kaybettirmek için başkalarının hesaplarını kullanır. Bu hesaplara ‘aracı (mule) hesap’ denir. Hesap sahibine genellikle ‘komisyon’ vaat edilir veya hesabı ‘kiralaması’ istenir.

Hesap sahibi, gelen parayı başka bir hesaba/kripto adresine aktararak, dolandırıcılık mağdurunun parasının takibini güçleştirmiş olur.

Banka/kredi kurumunun araç kılınması: TCK 158/1-l

Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesine eklenen düzenlemeyle, dolandırıcılığın ‘banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak’ ve banka/kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi ağırlaştırıcı sebepler arasında düzenlenmiştir. Hesabın/IBAN’ın bu amaçla kullanılması, eylemi nitelikli dolandırıcılık kapsamına taşıyabilir.

Dolayısıyla hesabını başkasının kullanımına açan kişi, sadece ‘komisyon aldım’ diyerek sorumluluktan kurtulamayabilir; eyleme katkısı ve bilgisi değerlendirilir.

Aklama boyutu ve korunma

Suç geliri olduğu bilinen veya bilinebilecek bir paranın aktarılmasına aracılık etmek, ayrıca suç gelirlerinin aklanması yönünden de sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle ‘sadece aktardım’ savunması her zaman koruma sağlamaz.

Korunmak için: hesabınıza gelen kaynağı belirsiz parayı kimsenin talimatıyla aktarmayın; durumu bankanıza bildirin; sizi yönlendiren kişinin bilgilerini saklayın. Hesabınızı/kartınızı asla başkasının kullanımına açmayın.

Pratik noktalar

• Aracı hesap riski: Hesabını açmak/parayı aktarmak nitelikli dolandırıcılık kapsamına girebilir.
• Komisyon korumaz: ‘Komisyon aldım’ demek sorumluluğu kendiliğinden kaldırmaz.
• Aklama boyutu: Suç gelirini aktarmak ayrıca aklama sorumluluğu doğurabilir.
• Aktarmayın, bildirin: Kaynağı belirsiz parayı aktarmayın; bankaya bildirin.

Banka hesabınızı veya IBAN’ınızı başkasının kullanımına açmak ya da suç gelirini aktarmak; sizi nitelikli dolandırıcılık ve aklama yönünden cezai sorumlulukla karşı karşıya bırakabilir, ‘komisyon aldım’ demek korumaz. Kaynağı belirsiz parayı aktarmayın, bankaya bildirin. Böyle bir iddiayla karşılaşırsanız bir uzmana danışın.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde yer verilen değerlendirmeler yerleşik yargı uygulaması ve yürürlükteki kanun hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçtihatlar ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.

Sıkça Sorulan Sorular

IBAN kiralama (mule hesap) suç mu?

Evet. Suç gelirlerinin aklanması veya dolandırıcılık paralarının aktarılması için hesabını/IBAN’ını kullandırmak, kişiyi suça iştirak ve aklama yönünden sorumlu kılabilir.

Aracı hesap sahibi ceza alır mı?

Hesabını bilerek kullandıran kişi, dolandırıcılık veya aklama suçlarına iştirakten ya da ayrı suçlardan sorumlu tutulabilir. Bilmeden dahi sorumluluk tartışılır.

Hesabım kullanılmışsa ne yapmalıyım?

Hesabınızın bilginiz dışında kullanıldığını fark ederseniz derhal bankaya ve savcılığa başvurarak durumu bildirmeli ve delilleri sunmalısınız.