Evlilik dışı doğan bir çocuk ile biyolojik baba arasında hukuki bağ kurmanın yolu babalık davasıdır. Bu dava, çocuğun nüfusa baba adıyla kaydedilmesini ve nafaka, miras gibi hakları kazanmasını sağlar. Bu rehberde babalık davasının açılışını adım adım anlatıyoruz.
Babalık Davasını Kim Açabilir?
Türk Medeni Kanunu’nun 301. maddesine göre babalık davasını ana ve çocuk açabilir. Çocuk ile baba olduğu iddia edilen erkek arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesi istenir. Dava, babaya; baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır. Baba olduğunu iddia eden erkek bu davayı açamaz; o, tanıma yoluna başvurmalıdır.
Babalık Karinesi ve DNA Testi
TMK 302’ye göre, davalının çocuğun doğumundan önceki üç yüzüncü gün ile yüz sekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması babalığa karine sayılır. Günümüzde babalık DNA (genetik) testiyle kesin olarak belirlenir. Mahkeme, tarafların ve çocuğun kan veya doku örneklerinin alınmasına karar verir. Haklı sebep olmadan DNA testinden kaçınmak, aleyhe değerlendirilebilir.
Çocuk İçin Süre Sınırı Kalktı
Eskiden babalık davası çocuğun ergin olmasından itibaren bir yıllık hak düşürücü süreye tabiydi. Anayasa Mahkemesi, çocuğun soybağını öğrenme hakkının anayasal güvence altında olduğu gerekçesiyle bu süre sınırını iptal etmiştir. Artık çocuk, herhangi bir süreyle bağlı olmaksızın babalık davası açabilir. Ana yönünden ise dava, doğumdan itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Ananın Mali Hakları
TMK 304’e göre ana, babalık davasıyla birlikte veya ayrıca; doğum giderlerini, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini ve gebelik ile doğumun gerektirdiği diğer giderleri babadan talep edebilir. Çocuk ölü doğmuş olsa bile bu giderler istenebilir. Davada çocuğun menfaatini korumak için kayyım atanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Babalık davasını kim açabilir?
Babalık davasını ana ve çocuk açabilir (TMK 301). Dava babaya, o ölmüşse mirasçılarına karşı açılır. Baba olduğunu iddia eden erkek bu davayı açamaz; tanıma yoluna başvurur.
Babalık davasında DNA testi zorunlu mu?
Mahkeme tarafların ve çocuğun DNA testine tabi tutulmasına karar verebilir. Haklı bir sebep olmadan testten kaçınmak, kaçınan taraf aleyhine değerlendirilebilir.
Çocuk kaç yaşına kadar babalık davası açabilir?
Anayasa Mahkemesi kararıyla çocuk açısından hak düşürücü süre kalkmıştır. Çocuk, herhangi bir süreyle bağlı olmaksızın babalık davası açabilir. Ana için süre doğumdan 1 yıldır.
Babalık davasıyla nafaka istenebilir mi?
Ana, doğum giderlerini ve doğumdan önceki/sonraki altışar haftalık geçim giderlerini talep edebilir (TMK 304). Soybağı kurulunca çocuk için iştirak nafakası da istenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
