Bilinmeyen numaradan veya tanıdık birinden gelen ısrarlı aramalar, TCK’nın 123. maddesi kapsamında “kişilerin huzur ve sükununu bozma” suçunu oluşturabilir. Bu suçun cezası 3 aydan 1 yıla kadar hapistir. Ancak suçun oluşması için aramaların ısrarlı olması ve failin sırf rahatsız etme amacıyla hareket etmesi gerekir. Tek bir arama, kural olarak bu suçu oluşturmaz.
Gece geç saatlerde tekrar tekrar aranmak, çaldırıp kapatılan çağrılar veya ardı ardına gelen mesajlar, günlük hayatta sık karşılaşılan ama hukuken suç teşkil edebilen durumlardır. Bu yazıda bu eylemlerin hangi şartlarda suç oluşturduğunu ve şikâyet sürecini açıklıyoruz.
Hangi Davranışlar Suç Oluşturur?
TCK 123, üç seçimlik hareketle işlenebilir: ısrarla telefon etmek, ısrarla gürültü yapmak veya aynı amaçla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunmak. Telefonla rahatsız etme açısından şu davranışlar örnek gösterilebilir:
- Kısa aralıklarla tekrar tekrar arayıp kapatmak (çaldırıp kapatma),
- Gece geç saatlerde ısrarla aramak,
- Ardı ardına SMS, WhatsApp veya sosyal medya mesajı göndermek,
- Telefonu açık tutarak konuşmamak, ses veya müzik dinletmek.
Önemli olan, iletişimin içeriğinden çok ısrar ve sırf huzuru bozma amacıdır. Mesajların içeriği boş veya tek kelime olsa dahi, rahatsız etme amacıyla ısrarla gönderilmeleri suçu oluşturabilir.
Israr Unsuru ve Özel Kast
Bu suçun en ayırt edici özelliği, failin “sırf huzur ve sükûnu bozmak” özel kastıyla hareket etmesidir. Eğer aramaların arkasında başka bir saik varsa (örneğin alacağını tahsil etmek için makul sıklıkta arama veya hak arama amacı), suç oluşmayabilir. Ayrıca mağdurun açıkça “artık arama” demesine rağmen aramaların devam etmesi, ısrarın ve özel kastın güçlü bir göstergesi olarak kabul edilir.
TCK 123 ve Israrlı Takip (123/A) Farkı
Eylemler mağdurda yalnızca rahatsızlık değil, aynı zamanda güvenlik endişesi ve yaşam düzenini değiştirme baskısı yaratıyorsa, dosya TCK 123/A ısrarlı takip (stalking) suçuna kayabilir. Israrlı takipte mağdurun kendisinin veya yakınlarının güvenliğinden ciddi şekilde endişe duyması aranır ve bu suçta uzlaştırma uygulanmaz.
Şikâyet Süreci ve Deliller
Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu şikâyete bağlıdır. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet hakkını kullanmalıdır. Numara bilinmese dahi, savcılık telefon operatöründen abone bilgilerini ve arama kayıtlarını (HTS) talep edebilir. Bu nedenle aramaları silmeden kayıt altında tutmak, ekran görüntüleri almak ve en kısa sürede şikâyette bulunmak önemlidir. Suç uzlaştırma kapsamındadır; taraflar uzlaşırsa dava açılmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilinmeyen numaradan ısrarlı arama suç mu?
Evet, TCK 123 kapsamında huzur ve sükunu bozma suçu oluşturabilir. Numara bilinmese de savcılık operatörden abone bilgisini talep edebilir.
Telefonla rahatsız etmenin cezası nedir?
TCK 123 uyarınca 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası öngörülür. Şartları varsa adli para cezasına çevrilebilir.
Şikâyet süresi ne kadardır?
Suç şikâyete bağlıdır; mağdur fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunmalıdır.
Tek arama suç oluşturur mu?
Hayır. Suçun oluşması için ısrar unsuru gerekir; tek arama veya tek mesaj kural olarak bu suçu oluşturmaz.
İlgili Konular
Benzer konularda Israrlı Takip ve Huzur Bozma: TCK m. 123 başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin olarak bir avukata danışmanız önerilir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; güncel durumu teyit ediniz.
