İzinsiz Kripto Hizmeti ve Yurt Dışı Platform Riski: Yatırımcı Ne Yapmalı?

“Yurt dışı borsayı kullanıyorum, Türk kanunları beni bağlamaz” düşüncesi, kripto yatırımcılarının en riskli varsayımlarından biridir. 7518 sayılı Kanun, yurt dışı platformların Türkiye’ye yönelik faaliyetini izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı olarak tanımlar. Bu rehberde yurt dışı platform riskini ve yatırımcının ne yapması gerektiğini web-doğrulamalı biçimde açıklıyoruz.

“Türkiye’ye yönelik faaliyet” kriteri (m.99/A)

SPKn m.99/A uyarınca, yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyette bulunması izinsiz KVHS sayılır. SPK duyurusuna göre bir faaliyetin “Türkiye’ye yönelik” kabul edilmesi için şu unsurlardan herhangi biri yeterlidir: Türkiye’de iş yeri açılması, Türkçe internet sitesi oluşturulması, ya da doğrudan/Türkiye’deki kişi ve kurumlar aracılığıyla tanıtım ve pazarlama yapılması.

Son tarih ve yaptırım

Yurt dışında yerleşik kripto platformlar, Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyetlerini en geç 02.10.2024 tarihine kadar sonlandırmak zorundaydı. Bu tarihten sonra Türkiye’ye yönelik faaliyete devam edenler hakkında Kanun’un m.99/A ve m.109/A hükümleri (izinsiz KVHS suçu; tedbirler) uygulanır. Ayrıca izinsiz faaliyetin reklam ve ticari iletişimlerine ilişkin olarak m.100 hükümleri devreye girer.

Yatırımcı açısından risk

Kullanıcı, yurt dışı borsa kullandığı için m.109/A suçunu işlemez; suç platform tarafındadır. Ancak asıl risk hukuki korumasızlıktır: izinsiz/yurt dışı platformda param takılır, hesap kilitlenir veya platform kaybolursa, Türkiye’deki koruma mekanizmaları büyük ölçüde devre dışı kalır. Genel hükümlere göre dava/şikâyet mümkün olsa da, platformun yurt dışında olması icra ve tahsilatı fiilen çok zorlaştırır.

Ne yapmalı?

Riskleri azaltmak için: (1) mümkün olduğunca SPK gözetimindeki izinli/listede yer alan platformları kullanın; (2) yurt dışı platform kullanıyorsanız işlem kayıtlarını (TxID), cüzdan adreslerini, para yatırma-çekme dekontlarını ve yazışmaları düzenli saklayın; (3) sorun yaşarsanız delillerle birlikte Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet ve hukuki danışmanlık yolunu değerlendirin. Önleyici en güçlü adım, doğru platform seçimidir.

Sık Sorulan Sorular

Yurt dışı bir borsayı kullanmak yasal mı?

Kullanıcı için bu, m.109/A suçunu oluşturmaz. Ancak yurt dışında yerleşik bir platformun Türkiye’ye yönelik faaliyet göstermesi, platform tarafı bakımından izinsiz KVHS sayılır ve o platformdaki yatırımcı, Türkiye’deki hukuki korumadan büyük ölçüde yoksun kalır.

Bir platform ne zaman “Türkiye’ye yönelik” sayılır?

SPK duyurusuna göre; yurt dışı platformun Türkiye’de iş yeri açması, Türkçe internet sitesi oluşturması, sunulan hizmetlere ilişkin doğrudan veya Türkiye’deki kişi/kurumlar aracılığıyla tanıtım ve pazarlama yapması durumlarından herhangi biri varsa, faaliyet Türkiye’ye yönelik kabul edilir.

Yurt dışı platformlar için son tarih neydi?

Yurt dışında yerleşik platformlar, Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyetlerini en geç 02.10.2024 tarihine kadar sonlandırmak zorundaydı. Bu tarihten sonra devam edenler hakkında m.99/A ve m.109/A hükümleri uygulanır.

İzinsiz platformda param takılırsa ne olur?

İzinsiz/yurt dışı platformda yaşanan kayıplarda Türkiye’deki koruma mekanizmaları büyük ölçüde devre dışı kalır. Genel hükümlere göre dava/şikâyet yolu açık olsa da, platformun yurt dışında olması icra ve tahsilatı fiilen zorlaştırır.

Ne yapmalıyım?

Mümkün olduğunca SPK gözetimindeki izinli/listede yer alan platformları tercih edin. Yurt dışı platform kullanıyorsanız; işlem kayıtlarını, cüzdan adreslerini ve yazışmaları saklayın. Sorun yaşarsanız Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet ve hukuki danışmanlık değerlendirilebilir.