Kripto Dolandırıcılığı (Sahte Borsa, Rug-Pull, Oltalama) Mağdur Rehberi

Kripto dünyasının en acı gerçeklerinden biri dolandırıcılıktır: sahte borsalar, “garantili getiri” vaatleri, rug-pull projeleri ve oltalama siteleri her gün yeni mağdurlar üretir. Kötü haber, kriptonun geri döndürülemez doğası; iyi haber, hukukun artık bu alanda araçlara sahip olması. Bu rehberde kripto dolandırıcılığı mağdurunun izlemesi gereken adımları web-doğrulamalı biçimde açıklıyoruz.

Dolandırıcılık biçimleri

Kripto dolandırıcılığı çok çeşitlidir: sahte borsa/yatırım platformları (para yatırılır ama çekilemez), rug-pull (proje sahiplerinin fonları çekip ortadan kaybolması), oltalama (phishing) siteleri ve sahte cüzdan uygulamaları, Ponzi/piramit şemaları, Telegram/WhatsApp “sinyal/VIP” grup dolandırıcılıkları ve uzun süre güven inşa edip büyük yatırım sonrası kaybolan “pig butchering”. Ortak nokta: gerçekçi olmayan getiri vaadi ve aciliyet baskısı.

Hukuki nitelik: nitelikli dolandırıcılık

Kripto dolandırıcılığı, Türk hukukunda esas olarak TCK m.157 (dolandırıcılık) ve özellikle m.158 (nitelikli dolandırıcılık) hükümleriyle ele alınır. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması gibi hâller, suçu nitelikli hâle getirerek cezayı ağırlaştırabilir. Süreç, ceza şikâyeti ve ayrıca özel hukuk tazminat davalarıyla birlikte yürütülebilir.

İlk adım: delilleri koruyun

Mağdur olunca yapılacak en kritik iş delilleri korumaktır. Şunları eksiksiz saklayın: gönderdiğiniz/aldığınız cüzdan adresleri, işlem kimlikleri (TxID), platform ve kişi bilgileri, tüm ekran görüntüleri ve yazışmalar, banka/ödeme dekontları. Kripto işlemleri geri döndürülemez olsa da, bu veriler zincir üstü izleme ve failin tespiti için hayati önemdedir.

Başvuru: savcılık ve siber suçlar

Delilleri topladıktan sonra, Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunun ve siber suçlarla mücadele birimine başvurun. Soruşturma kapsamında on-chain (zincir üstü) analizle cüzdanların izlenmesi, borsalardan bilgi talebi ve gerektiğinde uluslararası savcılıklarla bilgi paylaşımı süreçleri işletilebilir. Erken başvuru, varlıkların bir borsada dondurulabilmesi ihtimalini artırır.

El koyma ve dondurma araçları

Hukuk, kripto varlıklar bakımından da araçlara sahiptir. CMK m.128/A, dijital varlıklara el koymaya ilişkin özel bir düzenleme içerir. Ayrıca MASAK’ın geçici tedbir kararıyla şüpheli cüzdanlar/hesaplar dondurulabilir. Bu araçlar, özellikle varlıklar hâlâ izlenebilir bir borsada ise, kaybın kısmen kurtarılmasına imkân tanıyabilir. Sürecin bir avukatla ve zaman kaybetmeden yürütülmesi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Kripto dolandırıcılığı hangi suçu oluşturur?

Kripto dolandırıcılığı genellikle TCK m.157 ve özellikle m.158 (nitelikli dolandırıcılık) kapsamında değerlendirilir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması, nitelikli hâl sayılabilir ve cezayı ağırlaştırır.

En sık görülen dolandırıcılık türleri neler?

Sahte borsa/yatırım platformu, rug-pull (proje sahiplerinin fonları çekip kaybolması), oltalama (phishing) siteleri, sahte cüzdan uygulamaları, Ponzi şemaları, Telegram/WhatsApp grup dolandırıcılıkları ve uzun vadeli güven inşa eden “pig butchering” yaygındır.

Mağdur olunca ilk ne yapmalı?

İlk ve en kritik adım delilleri korumaktır: cüzdan adresleri, işlem kimlikleri (TxID), ekran görüntüleri, yazışmalar, dekontlar ve platform bilgileri. Bu deliller olmadan takip ve tespit çok zorlaşır.

Nereye başvurmalıyım?

Delillerle birlikte Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet ve siber suçlarla mücadele birimine başvuru yapılmalıdır. Ardından on-chain (zincir üstü) analizle cüzdan izleme ve gerektiğinde uluslararası savcılıklarla bilgi paylaşımı süreçleri gündeme gelebilir.

Kripto varlığa el konulabilir mi?

Evet. CMK m.128/A, dijital varlıklara (kripto varlıklara) el koymaya ilişkin özel bir düzenleme içerir. Ayrıca MASAK’ın geçici tedbir kararıyla ilgili cüzdanlar dondurulabilir; bu, kayıp varlıkların kısmen kurtarılması için önemlidir.