Evlilik dışı doğan bir çocuğun nüfusa kaydı, evlilik içi doğan çocuğa göre farklı bir süreç izler. Özellikle baba ile soybağının kurulması ayrı bir işlem gerektirir. Bu rehberde evlilik dışı çocuğun anne ve baba bakımından nüfusa kaydını adım adım açıklıyoruz.
Anne ile Soybağı: Doğumla Kurulur
Evlilik dışı doğan çocuğun annesi ile arasındaki soybağı, doğumla kendiliğinden kurulur (TMK 282). Yani çocuk, ayrı bir işleme gerek olmadan annenin çocuğu sayılır ve annenin nüfusuna (hanesine) kaydedilir. Doğumun nüfus müdürlüğüne bildirilmesiyle çocuk annenin kütüğüne tescil edilir ve annenin soyadını alır.
Baba ile Soybağı: Tanıma veya Babalık Davası
Evlilik dışı doğan çocuk ile baba arasındaki soybağı, doğumla kendiliğinden kurulmaz; ayrıca kurulması gerekir. Bunun iki yolu vardır:
- Tanıma (TMK 295): Babanın, çocuğun kendisinden olduğunu nüfus müdürlüğüne, mahkemeye, notere veya vasiyetnameyle beyan etmesidir. Tanımayla baba-çocuk soybağı kurulur ve nüfusa işlenir.
- Babalık davası (TMK 301): Baba çocuğu tanımıyorsa, anne veya çocuk tarafından açılan babalık davasıyla, mahkeme kararıyla (gerektiğinde DNA testiyle) soybağı kurulur.
Doğumun Bildirilmesi
Doğum, kanuni süre içinde nüfus müdürlüğüne bildirilmelidir. Bildirim, hastane kayıtları veya doğum belgesiyle yapılır. Evlilik dışı doğan çocuk önce annenin hanesine kaydedilir. Baba ile soybağı tanıma veya babalık davasıyla kurulduktan sonra, bu durum da nüfus kayıtlarına işlenir.
Soybağı Kurulduktan Sonra
Baba ile soybağı tanıma veya babalık hükmüyle kurulduğunda, çocuk baba ile de hukuki bağ kazanır: Baba ile arasında mirasçılık ilişkisi doğar, baba çocuğa nafaka yükümlüsü olur ve çocuk babanın soyadını alabilir (koşullara göre). Soybağının kurulması, çocuğun haklarını güvence altına alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlilik dışı çocuk kimin nüfusuna kaydedilir?
Çocuk doğumla annenin nüfusuna (hanesine) kaydedilir; anneyle soybağı doğumla kendiliğinden kurulur (TMK 282). Çocuk başlangıçta annenin soyadını alır.
Baba ile soybağı nasıl kurulur?
İki yolla: Babanın tanıması (TMK 295) ile veya baba tanımıyorsa babalık davası (TMK 301) ile mahkeme kararıyla kurulur. Gerektiğinde DNA testi yapılır.
Tanıma nasıl yapılır?
Baba; çocuğun kendisinden olduğunu nüfus müdürlüğüne, mahkemeye, notere veya vasiyetnameyle beyan ederek tanır. Tanımayla soybağı kurulur ve nüfusa işlenir.
Soybağı kurulunca çocuğun hakları neler olur?
Baba ile mirasçılık ilişkisi doğar, baba nafaka yükümlüsü olur ve çocuk koşullara göre babanın soyadını alabilir. Soybağı çocuğun haklarını güvence altına alır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
