Boşanma yaklaşırken eşlerden birinin mallarını başkalarına devrederek diğerinden kaçırmaya çalışması sık görülür. Türk Medeni Kanunu bu duruma karşı önemli bir koruma getirir. Bu yazıda TMK 229 “eklenecek değerler” düzenlemesini ve mal kaçırmaya karşı haklarınızı açıklıyoruz.
Eklenecek Değerler Nedir?
Eklenecek değerler, eşin malvarlığından fiilen çıkmış olmasına rağmen, mal paylaşımı hesabında sanki hâlâ malvarlığındaymış gibi kabul edilen değerlerdir (TMK 229). Bu düzenleme, mal kaçırma amacıyla yapılan devirleri etkisiz kılarak diğer eşin katılma alacağını korur.
Hangi Devirler Eklenecek Değer Sayılır?
TMK 229’a göre iki tür kazandırma/devir eklenecek değer kabul edilir:
- Rejimin bitiminden önceki 1 yıldaki karşılıksız kazandırmalar: Eşin, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde, diğer eşin rızası olmadan ve olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar (bağışlar).
- Mal kaçırma kastıyla yapılan devirler: Bir eşin, mal rejimi süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler. Bu devirlerde süre sınırı yoktur; ne zaman yapılmış olursa olsun hesaba katılır.
Üçüncü Kişiye Karşı İleri Sürülebilir mi?
Evet. Bu tür devirlere ilişkin mahkeme kararı, davanın kendisine ihbar edilmiş olması koşuluyla, devirden yararlanan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir (TMK 229/son). Hatta malın karşılığı tasfiye sırasında mevcut olmasa dahi, devredilen malın değeri eklenecek değer olarak hesaba katılır.
Mal Kaçırmaya Karşı Ne Yapmalı?
Mal kaçırma şüphesi varsa, dava açılır açılmaz mahkemeden taşınmaz ve araçların siciline ihtiyati tedbir (şerh) konulmasını talep etmek kritik önemdedir. Bu, malların başka ellere geçmesini önler ve hakkınızı güvence altına alır. Ayrıca devredilen mallar için tasarrufun iptali davası da gündeme gelebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşim malını başkasına devretti, hakkım yanar mı?
Hayır. Mal kaçırma kastıyla yapılan devirler, TMK 229 uyarınca eklenecek değer sayılır ve sanki hâlâ malvarlığındaymış gibi hesaba katılır. Devir sonucu para mevcut olmasa bile değer hesaba dahil edilir.
Hangi devirler hesaba katılır?
Rejimin bitiminden önceki 1 yıl içinde rıza olmadan yapılan karşılıksız bağışlar ve süre sınırı olmaksızın mal kaçırma kastıyla yapılan tüm devirler eklenecek değer sayılır.
Malı alan üçüncü kişiye karşı dava açılabilir mi?
Evet. Dava üçüncü kişiye ihbar edilmişse, mahkeme kararı devirden yararlanan üçüncü kişiye karşı da ileri sürülebilir (TMK 229/son).
Mal kaçırmayı nasıl önlerim?
Dava açar açmaz taşınmaz ve araçların siciline ihtiyati tedbir (şerh) konulmasını isteyin. Bu malların elden çıkarılmasını önler. Gerekirse tasarrufun iptali davası da açılabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
