Türkiye’de evlenen çiftler aksini kararlaştırmadıkça yasal mal rejimine (edinilmiş mallara katılma) tabidir. Ancak eşler isterlerse mal ayrılığı gibi farklı bir rejim seçebilir. Bu rehberde mal rejimi sözleşmesinin nasıl yapılacağını adım adım açıklıyoruz.
Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?
Mal ayrılığı rejiminde her eş, kendi malvarlığı üzerinde tam mülkiyet ve tasarruf hakkına sahiptir. Evlilik süresince edinilen mallar, kimin adına ise ona ait kalır. Boşanma hâlinde kural olarak malların paylaşımı (katılma alacağı) söz konusu olmaz. Bu rejim, malvarlıklarını ayrı tutmak isteyen veya kendi işini/şirketini koruma altına almak isteyen çiftler tarafından tercih edilebilir.
Mal Rejimi Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Türk Medeni Kanunu’nun 205. maddesine göre mal rejimi sözleşmesi, noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır. Sözleşmenin taraflarca, gerektiğinde yasal temsilcilerce imzalanması zorunludur. Ayrıca taraflar, evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini evlendirme memuruna yazılı olarak da bildirebilirler. Noter dışında, örneğin adi yazılı sözleşmeyle yapılan mal rejimi anlaşmaları geçersizdir.
Ne Zaman Yapılabilir?
Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya evlilik devam ederken her zaman yapılabilir (TMK 203). Eşler, kanunda sayılan dört rejimden (edinilmiş mallara katılma, mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı) yalnızca birini seçebilir; kanunda olmayan bir rejim oluşturamaz. Sözleşme yapıldığı tarihten itibaren hüküm doğurur ve geçmişe etkili olarak değiştirilemez.
Sözleşmenin Sınırları
Mal rejimi sözleşmesinde taraflar serbest değil, sınırlıdır. Sadece kanunda öngörülen rejimlerden biri seçilebilir; sözleşmeye iştirak nafakası, velayet gibi boşanmaya bağlı unsurlar veya önalım hakkı eklenemez. Sözleşme yapılmadan önce yasal rejim altında edinilen mallar, o döneme ilişkin olarak yasal rejime tabi kalır. Geçerli ve hak kaybı doğurmayan bir sözleşme için hukuki danışmanlık almak önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mal ayrılığı rejimi nasıl seçilir?
Eşler, noterde düzenleme veya onaylama şeklinde mal rejimi sözleşmesi yaparak mal ayrılığını seçebilir (TMK 205). Evlenme başvurusunda yazılı bildirim de mümkündür.
Mal rejimi sözleşmesi evlilikten sonra yapılabilir mi?
Evet. Sözleşme evlenmeden önce veya evlilik devam ederken her zaman yapılabilir (TMK 203). Yapıldığı tarihten itibaren hüküm doğurur; geçmişe etkili değiştirilemez.
Evde adi yazılı evlilik sözleşmesi geçerli mi?
Hayır. Mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmazsa geçersizdir. Adi yazılı veya sözlü anlaşmalar hüküm doğurmaz.
Mal rejimi sözleşmesine her şey yazılabilir mi?
Hayır. Sadece kanundaki dört rejimden biri seçilebilir. Sözleşmeye iştirak nafakası, velayet gibi boşanmaya bağlı unsurlar veya önalım hakkı eklenemez.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
