Bir çocuğu evlat edinmek, hem hukuki hem de duygusal açıdan titiz bir süreçtir. Kanun, çocuğun üstün yararını korumak için belirli şartlar öngörür. Bu rehberde küçüğün evlat edinilmesi başvurusunu ve gerekli koşulları adım adım anlatıyoruz.
📘 Ana Rehber: Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi — Tüm Konular
Temel Şart: Bir Yıl Bakım
Türk Medeni Kanunu’nun 305. maddesine göre bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinenin onu en az bir yıl süreyle bakıp eğitmiş olmasına bağlıdır. Ayrıca evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına olması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemesi gerekir. Bu süre, evlat edinme ilişkisinin sağlıklı kurulduğunu gösterir.
Kimler Evlat Edinebilir?
Eşler ancak birlikte evlat edinebilir; en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş olmaları gerekir (TMK 306). Eşlerden biri, diğerinin çocuğunu en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş olması hâlinde evlat edinebilir. Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuşsa tek başına evlat edinebilir (TMK 307).
Rızalar
Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir (TMK 309). Rıza, küçüğün veya ana-babanın yerleşim yeri mahkemesinde sözlü veya yazılı beyanla açıklanır. Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün de rızası alınır. Rıza, en erken çocuğun doğumundan başlayarak altı hafta geçmeden verilemez. Belirli koşullarda rızanın aranmadığı istisnai hâller de vardır.
Başvuru ve Karar
Tüm koşullar sağlandığında, evlat edinmeye yerleşim yeri aile mahkemesi karar verir. Mahkeme, evlat edinme koşullarının varlığını araştırır; bu amaçla kişisel ilişkiler, ekonomik durum, eğitim, sağlık gibi tüm hususları inceler ve uzman görüşü alır. Karar kesinleşince evlatlık, evlat edinenin nüfusuna kaydedilir ve soybağı kurulmuş olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlat edinmek için kaç yıl bakım gerekir?
Küçüğün evlat edinilmesi için en az 1 yıl süreyle bakılıp eğitilmiş olması gerekir (TMK 305). Ayrıca evlat edinme her hâlde küçüğün yararına olmalıdır.
Eşler evlat edinmek için ne kadar evli olmalı?
Eşler birlikte evlat edinebilir; en az 5 yıldan beri evli olmaları veya ikisinin de 30 yaşını doldurmuş olması gerekir (TMK 306).
Evlat edinmede çocuğun rızası alınır mı?
Evet. Ayırt etme gücüne sahip küçüğün rızası alınır. Ayrıca küçüğün ana ve babasının da rızası gerekir; rıza doğumdan en erken 6 hafta sonra verilebilir (TMK 309).
Evlat edinme başvurusu nereye yapılır?
Başvuru, evlat edinenin yerleşim yeri aile mahkemesine yapılır. Mahkeme tüm koşulları uzman görüşüyle inceledikten sonra karar verir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
