Boşanma sadece evliliği sona erdirmez; tarafların ekonomik durumunda da değişikliklere yol açar. Bu kayıpların telafisi için öngörülen maddi tazminat, belirli şartlara bağlıdır. Bu yazıda boşanmada maddi tazminatın ne olduğunu ve nasıl belirlendiğini açıklıyoruz.
Maddi Tazminat Nedir?
Türk Medeni Kanunu’nun 174/1. maddesine göre maddi tazminat, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu tarafın, kusurlu taraftan istediği tazminattır. Amaç, boşanma nedeniyle ekonomik geleceği sarsılan eşin bu kaybını telafi etmektir. Boşanmanın eki niteliğinde bir taleptir.
Maddi Tazminatın Şartları
Maddi tazminata hükmedilebilmesi için: talep eden eşin kusursuz veya daha az kusurlu olması, karşı tarafın kusurlu olması, talep edenin boşanma yüzünden mevcut veya beklenen bir menfaatinin zedelenmesi ve bu zarar ile boşanma arasında nedensellik bağı bulunması gerekir. Eşit kusur hâlinde tazminata hükmedilmez; ağır veya tam kusurlu eşin talebi de reddedilir.
Hangi Menfaatler Kapsama Girer?
Mevcut veya beklenen menfaatler yalnızca parayla ölçülenlerle sınırlı değildir. Nafaka dışı geçim kayıpları, bakım masrafları, mesleki kayıplar ve evlilikle elde edilecek emeklilik haklarındaki azalma gibi unsurlar değerlendirilir. Yargıtay’a göre, evlilik içinde ev işlerinin yapılması ve çocukların bakımı gibi katkılar da beklenen menfaat kapsamında sayılabilir.
Nasıl Hesaplanır ve Ödenir?
Maddi tazminatın miktarı; tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kusurun ağırlığı, evlilik süresi ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek hâkim tarafından belirlenir. Hâkim, tazminatın toplu (toptan) veya irat (dönemsel) şeklinde ödenmesine karar verebilir. İrat şeklindeki tazminat, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmada maddi tazminat nedir?
Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz/daha az kusurlu eşin, kusurlu eşten talep ettiği tazminattır (TMK 174/1). Ekonomik kaybın telafisini amaçlar.
Maddi tazminatın şartları neler?
Talep edenin kusursuz/daha az kusurlu olması, karşı tarafın kusurlu olması, menfaatin zedelenmesi ve zarar-boşanma arasında nedensellik bağı gerekir. Eşit kusurda hükmedilmez.
Hangi kayıplar tazminata girer?
Nafaka dışı geçim kayıpları, bakım masrafları, mesleki kayıplar ve emeklilik haklarındaki azalma. Ev işleri ve çocuk bakımı gibi katkılar da beklenen menfaat sayılabilir.
Nasıl ödenir?
Hâkim toplu (toptan) veya irat (dönemsel) ödemeye karar verebilir. İrat tazminat, alacaklının yeniden evlenmesi veya bir tarafın ölümüyle kendiliğinden kalkar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
