Ortak Velayet Hangi Şartlarda Verilir? Yargıtay’ın 2017 Dönüm Kararı

Boşanmadan sonra çocuğun velayetinin yalnızca bir ebeveyne verilmesi uzun süre tek seçenek gibi görüldü. Oysa pek çok ebeveyn, çocuk üzerindeki hak ve sorumlulukları boşanmadan sonra da birlikte taşımak ister. Bu noktada “ortak velayet” gündeme gelir. Peki Türk hukukunda mümkün müdür?

Yargıtay’ın bu konudaki tutumu 2017’de önemli ölçüde değişmiştir.

Dönüm noktası: 2017 kararı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2016/15771, K. 2017/1737 sayılı ve 20.02.2017 tarihli kararında; ortak velayet düzenlemesinin Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu ya da Türk toplumunun temel yapısını ihlal ettiğini söylemenin mümkün olmadığını belirtmiştir.

Bu karar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 7 No’lu Protokol’ün, eşlerin boşanma hâlinde de çocuklarına ilişkin hak ve sorumluluklarda eşit olduğunu öngören 5. maddesine dayanır. Anayasa’nın 90. maddesi uyarınca bu Protokol iç hukukun parçasıdır.

Koşulları nelerdir?

Ortak velayetin temel ölçüsü, her velayet kararında olduğu gibi çocuğun üstün yararıdır. Düzenlemenin çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal ve sosyal gelişimine aykırı olmaması gerekir.

Uygulamada ortak velayet, genellikle tarafların uzlaşı içinde olduğu durumlarda, çoğunlukla anlaşmalı boşanmalarda gündeme gelir. Çekişmenin çocuk üzerinden sürmesi riski bulunan dosyalarda mahkemeler temkinli davranır.

İdrak çağındaki çocuğun görüşünün alınması da önemlidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E. 2017/3117, K. 2018/1278 sayılı kararında, idrak gücüne sahip çocuğun görüşünün alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Pratik noktalar

• Uzlaşı önemlidir: Ebeveynlerin çocuk konularında işbirliği yapabilmesi, ortak velayetin sürdürülebilirliği açısından belirleyicidir.
• Protokolde ayrıntı: Çocuğun kiminle kalacağı, kişisel ilişki ve maddi katkı gibi konuların protokolde net düzenlenmesi yararlıdır.
• Nafaka devam eder: Ortak velayet, çocuğun ihtiyaçları için yapılan katkıyı ortadan kaldırmaz; giderler ekonomik duruma göre paylaşılır.
• Değiştirilebilir: Şartlar değişirse ortak velayetin kaldırılması ve velayetin tek tarafa verilmesi istenebilir.

Ortak velayet artık Türk hukukunda mümkündür; ancak her dosyaya uygun değildir. Belirleyici olan, çocuğun üstün yararı ve ebeveynlerin işbirliği kapasitesidir. Bu yolu düşünüyorsanız, protokolü dikkatle hazırlamak ve uzman desteği almak en sağlıklı yaklaşımdır.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Ortak velayet hangi şartlarda verilir?

Yargıtay’ın 2017 dönüşümüyle, çocuğun üstün yararına uygun olması ve ebeveynlerin işbirliği yapabilmesi koşuluyla ortak velayet verilebilmektedir.

Her boşanmada ortak velayet mümkün mü?

Hayır. Ebeveynler arasında yüksek çatışma varsa veya iletişim kurulamıyorsa ortak velayet çocuğun yararına aykırı görülerek verilmez.

Ortak velayette çocuk nerede yaşar?

Ortak velayette çocuğun ağırlıklı olarak kalacağı yer belirlenir; diğer ebeveynle kişisel ilişki düzenlenir. Karar çocuğun istikrarı gözetilerek verilir.