Büyüyen ve faaliyet alanı çeşitlenen şirketler, çekirdek işlerine odaklanmak, yeniden yapılanmak veya aile ve ortaklık ihtilaflarını çözmek için bölünme yöntemine başvurabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, bölünmeyi 159 ila 179. maddeler arasında düzenler ve işlemi tasfiyesiz, kısmî küllî halefiyet esasına oturtur.

Tam ve Kısmi Bölünme

TTK iki tür bölünme öngörür (m.159):

• Tam bölünme: Bölünen şirketin malvarlığının tamamı bölünür ve mevcut ya da yeni kurulacak en az iki şirkete geçer; bölünen şirket sona ererek sicilden silinir.
• Kısmi bölünme: Malvarlığının yalnızca bir veya birkaç bölümü ayrılarak devredilir; bölünen şirket kalan malvarlığı ile faaliyetine devam eder. Bu yöntem, bölünen kısmın yavru şirkete sermaye olarak konulması (yavru şirket kurma) şeklinde de uygulanabilir.

Hangi Şirketler Bölünebilir?

Geçerli bir bölünme için sermaye şirketleri ve kooperatiflerin, yine sermaye şirketleri ve kooperatiflere bölünmesi gerekir (m.160). Şahıs şirketleri doğrudan bölünemez; önce tür değiştirerek bir sermaye şirketine dönüşmeleri gerekir.

Bölünme Sözleşmesi/Planı ve Raporu

Bölünen malvarlığı mevcut bir şirkete devredilecekse bölünme sözleşmesi, yeni kurulacak şirkete devredilecekse bölünme planı hazırlanır; içeriği kanunda ayrıntılı olarak sayılmıştır (m.167). Ayrıca işlemi hukuki ve ekonomik yönleriyle açıklayan bir bölünme raporu düzenlenir (m.169). KOBİ ölçütünü karşılayan şirketler, tüm ortakların onayıyla rapordan vazgeçebilir. Ortakların inceleme hakkı kapsamında son üç yılın finansal tabloları sunulur.

Pay Sahipleri ve Alacaklıların Korunması

Bölünmede pay ve haklar korunur; ortaklara mevcut oranlarına göre veya farklı oranda pay tahsis edilebilir (m.161). Alacaklılar, talep üzerine alacaklarının teminat altına alınmasını isteyebilir (m.173). İş sözleşmeleri ise, işçi itiraz etmediği takdirde tüm hak ve borçlarıyla devralan şirkete geçer.

Karar, Tescil ve Sonuçları

Bölünme kararı; anonim şirketlerde sermayenin çoğunluğunu temsil etmek şartıyla mevcut oyların dörtte üçüyle, limited şirketlerde sermayenin en az dörtte üçünü temsil eden ortakların dörtte üçünün oylarıyla alınır. Bölünme, ticaret siciline tescil ile geçerlilik kazanır; tescil anında aktif ve pasifler devralan şirkete geçer, tam bölünmede devreden şirket infisah eder (m.179). İşlemin Kurumlar Vergisi Kanunu boyutuyla eşgüdüm içinde planlanması önemlidir.

Danışmanlık

Bölünme; yapı seçimi, vergi-hukuk eşgüdümü, sözleşme ve raporların hazırlanması ile alacaklı, işçi ve pay sahibi haklarının yönetimini gerektiren teknik bir süreçtir. Ofisimiz, bölünme işlemlerinin planlanmasından tesciline kadar tüm aşamalarda danışmanlık ve temsil hizmeti vermektedir.