Bir ürün veya hizmeti geniş bir alana yaymak isteyen işletmeler için distribütörlük, bayilik ve acentelik sık başvurulan modellerdir. Aralarındaki hukuki farkları bilmek, doğru yapının kurulması için önemlidir.

Üç modelin farkı

Acente, başkası adına ve hesabına sözleşmelere aracılık eden ya da onları akdeden bağımsız bir tacir yardımcısıdır ve TTK’da ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Distribütör ve bayi ise kural olarak malı kendi adına ve hesabına alıp satar; bu ilişkiler büyük ölçüde sözleşme serbestisiyle şekillenir.

Sözleşmede dikkat edilecekler

Bölge ve münhasırlık (tek yetkili olup olmama), satış hedefleri, fiyat ve iskonto, marka kullanımı, stok ve satış sonrası hizmet yükümlülükleri açıkça belirlenmelidir. Belirsizlik, özellikle sözleşme sona erdiğinde uyuşmazlık doğurur.

Sona erme ve denkleştirme

Özellikle acentelik ilişkisinin sona ermesinde, belirli koşullarla denkleştirme (portföy) tazminatı gündeme gelebilir. Sözleşmenin feshine ilişkin koşulların ve sona erme sonuçlarının baştan düzenlenmesi tarafları korur.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebileceğinden, somut bir durumda karar vermeden önce güncel düzenlemelerin ve dosya ayrıntılarının birlikte değerlendirilmesi önerilir.