Yoksulluk Nafakası ve “Süresiz Nafaka” Tartışması: Son Durum

Yoksulluk nafakası, boşanmanın en çok tartışılan başlıklarından biridir. Hem koşulları hem de “süresiz olması” yıllardır kamuoyunun ve yüksek yargının gündemindedir. Bu yazıda hem mevcut çerçeveyi hem de en güncel gelişmeyi özetliyoruz.

Yoksulluk nafakası nedir, kime bağlanır?

TMK 175’e göre, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir. Yani nafaka isteyecek eşin kusuru, diğerinden daha ağır olmamalıdır. Nafaka miktarı tarafların ekonomik durumuna göre belirlenir. TMK 176 uyarınca, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar; alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi gibi hâllerde ise nafakanın kaldırılması istenebilir.

“Süresiz nafaka” ve Anayasa Mahkemesi’nin 2012 tutumu

TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresi uzun süre tartışıldı. Anayasa Mahkemesi, 17.5.2012 tarihli, E. 2011/136, K. 2012/72 sayılı kararıyla bu ibareyi Anayasa’ya aykırı bulmayarak iptal istemini reddetmişti. Mahkeme; “süresiz” ibaresinin “ölünceye kadar nafaka” anlamına gelmediğini, amacın koşullar sürdüğü müddetçe yoksullaşan eşin asgari yaşam ihtiyaçlarının karşılanması olduğunu belirtmişti. Yani 2012’den bu yana kural, koşulları varsa nafakanın süre sınırı olmaksızın bağlanabilmesiydi.

Güncel gelişme (Haziran 2026)

Bu tartışma 2026’da yeniden Anayasa Mahkemesi’nin önüne geldi. Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine, Yüksek Mahkeme TMK 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini gündemine aldı ve basına yansıyan ilk bilgilere göre 4 Haziran 2026’da bu ibareyi oy çokluğuyla iptal etti. Ancak önemli bir not gerekir: Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları, gerekçeli karar Resmî Gazete’de yayımlandığında hüküm doğurur ve Mahkeme çoğu zaman yasa koyucuya düzenleme yapması için yürürlüğü ileri bir tarihe erteler. Bu yazının hazırlandığı tarihte kararın resmî künyesi (esas/karar numarası), gerekçesi ve yürürlük tarihi henüz yayımlanmamıştır.

Bu nedenle “süresiz nafaka kalktı, artık kimse nafaka alamayacak” gibi kesin bir sonuç çıkarmak doğru olmaz. Mevcut nafaka kararlarının ve sürmekte olan davaların durumu, kararın resmî metni ve yürürlük tarihine göre netleşecektir.

Pratikte ne yapmalısınız?

• Nafaka talebinizde kusur dengesini ve gerçek ekonomik durumunuzu somut biçimde ortaya koyun.
• Süresiz nafaka konusundaki yeni karar nedeniyle, dosyanızın bundan nasıl etkileneceğini güncel metin yayımlandığında bir avukatla değerlendirin.
• Koşullar değişirse (gelir, yeniden yaşam düzeni vb.) nafakanın kaldırılması ya da azaltılması için dava açılabileceğini unutmayın.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Yoksulluk nafakası süresiz mi ödenir?

Yoksulluk nafakası kural olarak süresizdir; ancak bu, sonsuza kadar değişmez demek değildir. Şartlar değişirse (nafaka alanın yeniden evlenmesi, durumunun düzelmesi gibi) kaldırılması veya azaltılması istenebilir.

Yoksulluk nafakası hangi şartlarda bağlanır?

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer eşten yoksulluk nafakası isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.

Yoksulluk nafakası hangi durumlarda son bulur?

Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü veya nafaka alanın fiilen evliymiş gibi yaşaması ya da yoksulluğunun ortadan kalkması hâlinde nafaka kaldırılır.