Spor federasyonlarının kararlarına karşı çoğu zaman tek yol “zorunlu tahkim”dir. Peki bu kararları veren kurullar nasıl oluşur ve bu yapı adil mi? Anayasa Mahkemesi’nin yakın tarihli bir kararı, bu soruyu yeniden gündeme getirdi. Bu rehberde konuyu sade bir dille açıklıyoruz.
Federasyonların Yapısı ve Zorunlu Tahkim
Spor federasyonlarının kuruluşu, organları (genel kurul, yönetim kurulu), görev ve yetkileri 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nda düzenlenir. Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde 3289 sayılı Kanun, Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanunu uygulanır. Anayasa’nın 59. maddesi gereği, federasyonların yönetim ve disiplin kararlarına karşı yalnızca zorunlu tahkim yoluna gidilebilir; tahkim kurulu kararları kesindir ve bunlara karşı genel yargı yolu kapalıdır.
Genel Kurul: Federasyonun Karar Organı
Özerk federasyonlarda organlar, genel kurul tarafından seçimle göreve gelir; bütçe genel kurulca onaylanır ve yönetim ibra edilir. Genel kurulun toplanması, seçim süreçleri ve alınan kararlar, federasyon iç hukukunun en sık uyuşmazlık doğuran alanlarındandır.
AYM’nin İptal Kararı: Tahkim Kurulunun Bağımsızlığı
Anayasa Mahkemesi, 17 Haziran 2025 tarihli kararıyla (E.2022/85, K.2025/131), TFF Tahkim Kurulu üyelerinin “Yönetim Kurulu tarafından” seçilmesini öngören ibareleri Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Mahkemeye göre Tahkim Kurulu, yargı işlevi gören bir mahkeme niteliğindedir ve bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının (Anayasa m. 36) güvencelerini taşımalıdır. Uyuşmazlıkların tarafları (kulüpler, futbolcular, teknik direktörler, hakemler) kurulun oluşumunda hiçbir etkiye sahip değilken, üyelerin yalnızca yönetim kurulunca atanması adil temsil ilkesiyle bağdaşmamıştır. İptal hükmünün, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından (2 Nisan 2026) itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Sonuç
Bu karar, spor yargısında kurulların bağımsızlığı ve adil temsil tartışmasını merkeze taşımıştır. Federasyon ve TFF düzenlemelerinin, karar yürürlüğe girmeden önce bu güvenceleri sağlayacak biçimde yeniden düzenlenmesi beklenmektedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
