İdareye bir talep için başvurdunuz ama idare hiç cevap vermiyor olabilir. Bu durumda hakkınızı nasıl arayacaksınız? İdari Yargılama Usulü Kanunu, idarenin sessiz kalmasına bir sonuç bağlar: zımni ret. Bu rehberde zımni reti ve sonrasında dava açma sürecini sade bir dille açıklıyoruz.
Zımni Ret Nedir?
Zımni ret, idarenin bir başvuruya süresinde cevap vermeyerek talebi sessizce reddetmiş sayılmasıdır. İYUK m. 10’a göre ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylem yapılması için idari makamlara başvurabilir. İdare belirlenen süre içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve dava yolu açılır. Örneğin pasaport, ruhsat ya da bir özlük hakkı talebine idarenin yanıt vermemesi bu kapsamdadır.
Süre: 30 Gün (Güncel Düzenleme)
Bu konudaki süre 2021 yılında değiştirilmiştir. 7331 sayılı Kanunla (14.07.2021) idarenin cevap süresi 60 günden 30 güne indirilmiştir. Buna göre:
- İdare, başvuruya 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş (zımnen reddedilmiş) sayılır,
- İlgililer, bu 30 günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay’a, idare veya vergi mahkemesine dava açabilir.
Not: 14.07.2021’den önce yapılmış başvurular bakımından eski 60 günlük süre uygulanmaya devam eder.
İdare Kesin Olmayan Bir Cevap Verirse
İdare 30 gün içinde cevap verir ancak bu cevap kesin değilse, ilgili iki seçeneğe sahiptir: cevabı ret sayarak dava açabilir ya da kesin cevabı bekleyebilir. Beklemeyi seçerse dava açma süresi işlemez; ancak bu bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (bu süre de 2021’de altı aydan dörde indirilmiştir).
Önemli: Dava Açma Süresini Kaçırmayın
Zımni ret, idarenin sessizliğinin kişiyi sürüncemede bırakmasını önlemek için vardır. Ancak uygulamada en sık yapılan hata, çok eski bir başvuruya dayanarak dava açmaya çalışmaktır; bu durumda dava açma süresi çoktan geçmiş olabilir. Bu nedenle başvuru tarihinin ve sürelerin titizlikle takip edilmesi gerekir. Süreler hak düşürücüdür ve mahkemece kendiliğinden dikkate alınır.
Üst Makama Başvurudan Farkı
İYUK m. 10 kapsamındaki başvuru, ortada henüz bir işlem yokken idareden bir işlem/eylem yapılmasını istemeye ilişkindir. Buna karşılık mevcut bir idari işleme karşı üst makama başvuru (İYUK m. 11) farklı bir yoldur ve dava açma süresini durdurur. İki yolun karıştırılmaması, süre kaybını önler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
