Kendi işini kurmayı düşünen gençler için devletin sunduğu önemli bir teşvik vardır: genç girişimci kazanç istisnası. Bu istisna sayesinde, belirli şartları taşıyan genç girişimciler, işlerinin en kırılgan olduğu ilk yıllarda kazançlarının önemli bir kısmı için gelir vergisi ödemezler. Bu yazıda, kimlerin yararlanabileceğini, tutarı ve şartları sade bir dille açıklıyoruz.
Kimler Yararlanabilir?
Konunun dayanağı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20. maddesidir. İstisnadan yararlanmak için kişinin ticari, zirai veya mesleki bir faaliyet nedeniyle adına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilmiş olması ve mükellefiyetin başladığı tarih itibarıyla 29 yaşını doldurmamış, tam mükellef gerçek kişi olması gerekir. Yani daha önce hiç vergi mükellefi olmamak şarttır. İlginç bir nokta: istisnadan yararlanılan dönem içinde 29 yaşın doldurulması, istisnayı sona erdirmez.
Ne Kadar ve Ne Süreyle?
İstisna, faaliyete başlanılan takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca uygulanır. İstisna tutarı, gelir vergisi tarifesinin ikinci diliminde yer alan tutar kadardır ve her yıl güncellenir: 2025 yılı için 330.000 TL, 2026 yılı için 400.000 TL’dir. Bu tutara kadar olan kazanç gelir vergisinden istisnadır. Bir yıl istisna tutarının altında kazanç elde edilirse, kullanılmayan kısım ertesi yıla devretmez.
Şartlar Nelerdir?
Kanun, istisnadan yararlanmak için bazı şartlar öngörmüştür:
- Süresinde bildirim: İşe başlamanın kanuni süresi içinde vergi dairesine bildirilmiş olması gerekir.
- Bizzat çalışma: Kişinin kendi işinde bilfiil çalışması ya da işi kendisinin sevk ve idare etmesi gerekir. Çırak veya yardımcı işçi çalıştırmak; askerlik, hastalık gibi zorunlu ayrılmalar bu şartı bozmaz.
- Sonradan ortaklık yasağı: Mevcut bir işletmeye veya faaliyete sonradan ortak olunması hâlinde istisnadan yararlanılamaz. Adi ortaklıkta ise tüm ortakların şartları taşıması gerekir.
Önemli bir kural: istisna kapsamında hiç kazanç elde edilmese veya istisna sınırının altında kazanç elde edilse bile, yıllık gelir vergisi beyannamesi yine de verilmek zorundadır.
Ölüm Hâlinde Devir ve Diğer Gelirler
İstisnanın özellik taşıyan birkaç durumu daha vardır. Kural olarak bir işletmenin yakın akrabadan devralınması istisnayı sona erdirir; ancak mükellefin ölümü üzerine işletmenin veya mesleki faaliyetin eş ya da çocuklar tarafından devralınması hâlinde, devralanlar diğer şartları taşımak kaydıyla üç vergilendirme dönemi boyunca istisnadan yararlanabilir. Ayrıca genç girişimcinin kira geliri, menkul sermaye iradı, ücret gibi başka gelirlerinin de bulunması istisnadan yararlanmasına engel değildir; istisna yalnızca ticari, zirai ve mesleki kazançlara uygulanır. Bir vergilendirme döneminde bu faaliyetlerin birkaçından kazanç elde edilirse, istisna bu gelirlerin toplamına bir kez uygulanır.
2026’daki Değişiklik
Bu istisna, geçmişte bir yıllık Bağ-Kur prim desteğiyle birlikte sunuluyordu. Ancak 7566 sayılı Kanun’la, 2026 yılı başından itibaren sigorta primi desteği uygulaması yürürlükten kaldırılmıştır. Buna karşılık, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20. maddesindeki vergi istisnasında herhangi bir değişiklik yapılmamış olup, vergi teşviki aynen devam etmektedir. Yani 2026’da iş kuran genç girişimci, gelir vergisi avantajından yararlanmaya devam eder; ancak Bağ-Kur primlerini kendisi öder.
Sonuç olarak, ilk kez iş kuran ve 29 yaşını doldurmamış gençler için bu istisna ciddi bir mali destektir. Şartların tam olarak sağlanması ve beyanname yükümlülüğünün unutulmaması, istisnadan sorunsuz yararlanmanın anahtarıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
