Bir limited şirketin ödenmeyen vergi borcundan ortaklar kendi cebinden sorumlu olur mu? Türk Ticaret Kanunu’nda ortakların sorumluluğu kural olarak sınırlı olsa da, kamu alacakları bakımından önemli bir istisna vardır. Bu rehberde AATUHK m. 35’i sade bir dille açıklıyoruz.
Sermaye Hissesi Oranında Sorumluluk
AATUHK m. 35’e göre limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumludur. Örneğin %20 paya sahip bir ortak, şirketten tahsil edilemeyen 100 birimlik kamu borcunun 20 birimlik kısmından şahsi malvarlığıyla sorumlu olur. Önemli bir nokta: ortak, taahhüt ettiği sermayeyi şirkete ödemiş olsa bile bu sorumluluktan kurtulamaz.
Önce Şirkete Başvurulur
Bu sorumluluk ikinci derecededir. İdarenin önce şirket tüzel kişiliğine başvurması, borcun şirket malvarlığından tahsil edilememesi (veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması) gerekir. Şirkete hiç gidilmeden doğrudan ortağa başvurulamaz.
Ortak ile Müdür (Kanuni Temsilci) Farkı
Ortak ile şirket müdürünün (kanuni temsilcinin) sorumluluğu karıştırılmamalıdır. Kanuni temsilci, şirketten tahsil edilemeyen kamu borcunun tamamından şahsi malvarlığıyla, müşterek ve müteselsil olarak sorumludur (VUK m. 10 / AATUHK mük. m. 35); ortak ise yalnızca sermaye payı oranında. Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun kararına göre idare, şirketten tahsil edemediği borç için ortağı takip etmeden önce mutlaka müdürü takip etmek zorunda değildir; aralarında bir öncelik sırası bulunmamaktadır.
Hisse Devrinde Sorumluluk
Ortak payını devretse bile sorumluluk tamamen bitmez: payı devreden ve devralan kişiler, devir öncesine ait amme alacaklarından müteselsilen sorumlu tutulur. Bu yüzden bir limited şirkete ortak olurken (veya ortaklıktan ayrılırken) şirketin kamu borçlarının dikkatle incelenmesi gerekir. Anonim şirkette ise yönetim kurulu üyesi olmayan ortakların kural olarak böyle bir vergi sorumluluğu bulunmaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
