Kamulaştırmanın anayasal temeli, malikin bedeline kavuşmadan mülkünden yoksun bırakılmamasıdır. Peşin ödeme bu güvencenin kalbidir.
Peşin ve Nakden Ödeme
Anayasa’nın 46. maddesi ve 2942 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca kamulaştırma bedeli kural olarak gerçek karşılık üzerinden peşin ve nakden ödenir. Bu, kamulaştırmanın temel ilkesidir.
İstisna: Taksitle Ödeme
Anayasa, dar ve sayılı hallerde taksitle ödemeye izin verir. Büyük enerji ve sulama projeleri, iskân, yeni orman yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amaçlı kamulaştırmalar bu kapsamdadır.
Taksitin Sınırı
Bu hallerde dahi, bir kişiye ödenecek bedelin Genel Bütçe Kanunu’nda gösterilen miktarı nakden ve peşin ödenir. Bu tutarı aşan kısım eşit taksitlere bölünebilir.
Taksit Süresi ve Faiz
Taksitlendirme süresi kanunda sınırlandırılmıştır ve taksitli kısma kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz işletilir. Böylece malikin enflasyon karşısındaki kaybı bir ölçüde telafi edilir.
İlkenin İhlali
Peşin ödeme yapılmadan mülkiyetin idareye geçirilmesi, özellikle kamulaştırmasız el atmada, mülkiyet hakkının ihlali olarak değerlendirilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bedelim taksitle mi ödenir? Kural peşin ödemedir; taksit yalnızca sayılı projelerde mümkündür.
Taksitli kısma faiz işler mi? Evet; kamu alacaklarının en yüksek faizi uygulanır.
Bedel ödenmeden taşınmazım alınır mı? Hukuka uygun kamulaştırmada hayır.
Ödeme biçimi haklarınızı doğrudan etkiler. Profesyonel hukuki destek almak yerinde olur.
