Ev sahibi kirayı dilediği oranda artırabilir mi? Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi, kira artışına net bir yasal sınır koyar.
Yasal Tavan: TÜFE 12 Aylık Ortalama
TBK m. 344’e göre, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış, bir önceki kira yılındaki Tüketici Fiyat Endeksindeki (TÜFE) 12 aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Bu kural hem konut hem de çatılı işyeri kiralarında geçerlidir.
%25 Tavan Sona Erdi
2022 yılında konut kiralarına getirilen %25’lik geçici artış sınırı, 1 Temmuz 2024 tarihinde sona ermiştir. Bu tarihten sonra yenilenen sözleşmelerde artış, yeniden TÜFE 12 aylık ortalamaya göre belirlenmektedir. İşyeri kiralarında ise %25 sınırı hiç uygulanmamıştı.
Aylık TÜFE ile Karıştırmayın
Uygulamadaki en sık hata, aylık enflasyon ile 12 aylık ortalama oranının karıştırılmasıdır. Yasal dayanak, TÜİK’in her ay açıkladığı “12 aylık ortalamalara göre değişim” oranıdır; aylık veya yıllık tek dönem enflasyonu değil.
TÜFE Üstü Madde Geçersizdir
Sözleşmede TÜFE’nin üzerinde bir artış oranı yazılı olsa dahi, bu madde geçersiz sayılır ve artış yine yasal sınırla kısıtlanır. Taraflar, anlaşarak bu oranın altında bir artış belirleyebilir.
Sözleşmede Oran Yoksa
Sözleşmede artış oranı kararlaştırılmamışsa, hâkim; TÜFE 12 aylık ortalamayı aşmamak üzere, kiralananın durumunu göz önünde tutarak hakkaniyete göre kira bedelini belirler.
Sıkça Sorulan Sorular
ÜFE’ye göre zam yapılır mı? Hayır; 2019’dan beri yasal dayanak TÜFE 12 aylık ortalamadır, ÜFE değil.
Fazla ödeme yaptıysam ne yapabilirim? İhtirazi kayıtla ödeyip fazlanın iadesi için yasal yollara başvurabilir veya kira tespit davasında savunma yapabilirsiniz.
5 yılı dolduran kirada durum farklı mı? Beş yıldan uzun süren kiralarda kira tespiti/uyarlama yoluyla bedel yeniden belirlenebilir.
Kira artışı ve tespiti uyuşmazlıkları teknik hesap ister. Hak kaybı yaşamamak için alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.
