Tahkimin en ayırt edici özelliği şudur: uyuşmazlığı bir devlet mahkemesi değil, tarafların belirlediği hakemler çözer. Bu nedenle hakem heyetinin nasıl oluştuğu, tahkimin temel taşıdır.
Hakem sayısı ve seçim
Hakem sayısını kural olarak taraflar belirler. Önemli bir kural vardır: oylamada kilitlenme yaşanmaması için hakem sayısı tek olmalıdır (genellikle tek veya üç hakem). Üç hakemli heyette her taraf bir hakem seçer, seçilen bu iki hakem de üçüncü (başkan) hakemi belirler. Tek hakemli tahkimde ise hakemi taraflar birlikte seçer.
Anlaşamama ve bağımsızlık
Peki taraflar veya hakemler seçimde anlaşamazsa? Bu durumda boşluk doldurulur: kurumsal tahkimde ilgili tahkim kurumu, ad hoc tahkimde ise mahkeme atama yapar. Böylece süreç tıkanmaz.
Hakem seçiminin olmazsa olmazı, hakemlerin bağımsız ve tarafsız olmasıdır. Hakemler, bağımsızlık ve tarafsızlıklarını şüpheye düşürecek durumları (örneğin taraflarla geçmiş bir ilişkilerini) açıklamakla yükümlüdür; aksi hâlde reddedilebilirler. Sonuç olarak doğru, uzman ve tarafsız bir heyetin kurulması, tahkimin kalitesini ve güvenilirliğini doğrudan belirler.
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tahkim uygulaması olaya ve uygulanacak kurallara göre değiştiğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız yararınıza olacaktır.
