İş sözleşmesi çoğu zaman bildirim süresine (ihbar öneline) uyularak sona erer. Ancak bazı durumlarda taraflar, beklemeden, sözleşmeyi derhal feshedebilir. Buna “haklı nedenle fesih” denir ve hem işçi hem işveren için ayrı ayrı düzenlenmiştir.
İşçinin haklı fesih sebepleri (İK m. 24)
İşçi; sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışlar (örneğin işverenin hakareti, tacizi veya ücretin ödenmemesi) ya da zorlayıcı sebepler bulunduğunda sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir. Özellikle ücretin gününde ödenmemesi, işçiye haklı fesih hakkı veren önemli bir sebeptir. İşçi haklı nedenle feshederse, koşulları varsa kıdem tazminatına hak kazanır.
İşverenin haklı fesih sebepleri (İK m. 25)
İşveren de; sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık (örneğin işçinin haklı bir neden olmaksızın devamsızlığı veya doğruluğa aykırı davranışları) ve zorlayıcı sebepler hâlinde derhal fesih yapabilir. Ancak işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle (m. 25/II) yaptığı fesihte, işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz.
Önemli bir süre kuralı vardır: ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanan fesih, olayın öğrenildiği tarihten itibaren altı iş günü ve her hâlde olayın gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (İK m. 26). Son olarak haklı feshi, iş güvencesi kapsamındaki “geçerli fesih” ile karıştırmamak gerekir; bunlar farklı kavramlar ve farklı sonuçlar doğurur.
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İş hukukunda her olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuz için bir avukata danışmanız yararınıza olacaktır.
