Karşı Taraf Sözleşmeyi İfa Etmedi, Sözleşmeden Döndüm – Verdiklerimi Geri Alabilir miyim?

Ne yaşandı?

Karşılıklı borç doğuran bir sözleşmede (örneğin satış) taraflardan biri edimini yerine getirmiyor (temerrüde düşüyor). Diğer taraf, beklediği ifayı alamadığı için sözleşmeden dönmek ve verdiklerini (ödediği parayı, teslim ettiği şeyi) geri almak istiyor.

Hukuki durum

Türk Borçlar Kanunu m. 125, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde temerrüt hâlinde alacaklıya seçimlik haklar tanır. Alacaklı, borçluya uygun bir süre verdikten (ya da süre verme gereksiz hâllerde) sonra ifa gelmezse; ya aynen ifa ve gecikme tazminatı isteyebilir, ya ifadan vazgeçip ifa yerine tazminat (müspet/olumlu zarar) talep edebilir, ya da sözleşmeden dönebilir. Dönme hâlinde taraflar birbirlerine verdiklerini geri verir ve dönen taraf, dönme yüzünden uğradığı zararın (menfi/olumsuz zarar) giderilmesini isteyebilir.

Bu seçeneklerin sonuçları farklıdır; özellikle “dönme” ile “ifa yerine tazminat” arasındaki ayrım, talep edilebilecek zarar kalemlerini değiştirir.

Dönme ile fesih birbirinden farklıdır: dönme geçmişe etkilidir ve verilenlerin iadesini gerektirir; fesih ise ileriye etkilidir. Sürekli edimli sözleşmelerde (örneğin kira) çoğu zaman dönme değil, ileriye etkili fesih sonucu doğar.

Ne yapmalısınız?

Karşı tarafın temerrüdünü ve verdiğiniz süreyi belgeleyin; dönme iradenizi yazılı bildirin. İade ve zarar taleplerinizi doğru kurmak için, hangi seçimlik hakkın lehinize olduğunu bir avukatla değerlendirmeniz önemlidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.