Babam Sağken Tapuyu Bir Çocuğuna Devretmiş – Muvazaa mı, Tenkis mi Açmalıyım?

Ne yaşandı?

Miras bırakan, sağlığında bir taşınmazını mirasçılardan birine devretmiş. Diğer mirasçılar bu devirden rahatsız; ancak hangi davayı (tapu iptali için muvazaa mı, yoksa saklı paya dayalı tenkis mi) açmaları gerektiğini bilemiyor. İkisinin sonuçları farklı.

Hukuki durum

Burada belirleyici olan, devrin gerçek niteliğidir. Miras bırakan, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla aslında bağışlamak istediği malı “satış” gibi göstermişse, görünürdeki satış muvazaalıdır; bu durumda muris muvazaasına dayanılarak tapu iptali ve tescil davası açılabilir ve işlem baştan geçersiz sayılabilir. Buna karşılık, devir gerçek bir kazandırma (örneğin gerçek bir bağış) ise ama saklı paylı mirasçıların paylarını zedeliyorsa, bu kez tenkis davası gündeme gelir; tenkiste işlem tümden iptal edilmez, saklı payı aşan kısım oranında indirilir.

Yani muvazaa, işlemin görünüşte başka bir işlem olarak gizlenmesine; tenkis ise gerçek ama saklı payı ihlal eden kazandırmalara ilişkindir. Hangi davanın açılacağı, olayın somut özelliklerine ve elde edilebilecek delillere göre belirlenir; bazen iki yol birlikte değerlendirilir.

Muris muvazaasına dayanan tapu iptali ve tescil davası kural olarak bir süreye bağlı değilken, tenkis davası belirli (hak düşürücü) sürelere tabidir. Bu usuli fark da, somut olayda hangi yolun seçileceğini etkileyen önemli bir ölçüttür.

Ne yapmalısınız?

Devrin gerçekten bağış mı yoksa satış mı olduğunu, bedelin ödenip ödenmediğini gösteren delilleri toplayın. Doğru davanın seçilmesi sonucu doğrudan etkilediğinden, bir avukatla strateji belirlemeniz kritik öneme sahiptir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.