Ne yaşandı?

Bir kira sözleşmesinde, kiracı kira bedelini zamanında ödemezse hem cezai şart (ek bir ceza) ödeyeceği hem de kalan ayların kirasının tamamının muaccel (hemen istenebilir) hâle geleceği yazıyor. Kiracı, bu maddelerin kendisini bağlayıp bağlamadığını merak ediyor.

Hukuki durum

Türk Borçlar Kanunu m. 346, kiracıyı koruyan emredici bir hükümdür. Buna göre, kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle, kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu (cezai şart) ödeneceğine ya da sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına (hepsinin birden isteneceğine) ilişkin anlaşmalar geçersizdir.

Bu nedenle sözleşmede böyle maddeler bulunsa dahi, bunlar kiracıyı bağlamaz ve uygulanamaz. Kiraya veren, yalnızca muaccel hâle gelmiş (vadesi gelmiş) kira ve yan giderleri talep edebilir; henüz vadesi gelmemiş ayların tamamını cezai şart ya da muacceliyet kaydına dayanarak isteyemez.

Bu yasak yalnızca konut ve çatılı işyeri kiracısını korur. Kiracının erken çıkış ya da sözleşmeye aykırılıktan doğan ayrı sorumlulukları saklıdır; ancak salt ödemede gecikme, geçersiz bir cezai şarta dayanılarak ek bir yükümlülük doğurmaz.

Ne yapmalısınız?

Sözleşmenizdeki cezai şart ve muacceliyet maddelerinin geçersiz olduğunu bilin; bu maddelere dayanılarak yapılan taleplere karşı itiraz edebilirsiniz. Somut talebinizi ya da savunmanızı bir avukatla değerlendirmeniz yararlı olur.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.