Yan Giderler, Aidat ve Ortak Giderler: Yük Kime Ait? (TBK 341, 302)

Kira ilişkisinde, kiranın yanında aidat, ısınma, su, asansör bakımı, demirbaş ve büyük onarım gibi pek çok gider doğar. Bu giderlerin hangisinin kiracıya, hangisinin kiraya verene ait olduğu sık sık uyuşmazlık konusudur.

Kanun ne diyor?

Türk Borçlar Kanunu m. 341’e göre, konut ve çatılı işyeri kiralarında, sözleşmede aksi öngörülmemişse ya da aksine yerel âdet yoksa, kiracı ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanır. Buna karşılık m. 302 uyarınca, kiralananla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklere kural olarak kiraya veren katlanır. Genel ilke; kullanımla doğan giderlerin kiracıya, malın kendisine ve yapısına ilişkin giderlerin kiraya verene ait olmasıdır.

Uygulamada durum

Apartman aidatının kullanıma ilişkin kısmı (temizlik, ortak alan elektriği, asansör işletme, ısınma gibi) çoğu zaman kiracıya yüklenir; binanın yapısal ve anaparaya ilişkin payı (büyük onarım, demirbaş yenileme, çatı/cephe gibi) ise kiraya verene düşer. Bina/emlak vergisi gibi yükümlülükler de kural olarak malikindir. Giderlere katlanan taraf, istem üzerine bu giderleri ispat eden belgelerin örneğini diğer tarafa vermekle yükümlüdür.

Taraflar, emredici sınırlar içinde kalmak kaydıyla, giderlerin paylaşımını sözleşmeyle düzenleyebilir. Sözleşmede özel bir hüküm yoksa kanundaki dağılım uygulanır. Uyuşmazlıkların önüne geçmek için, hangi giderin kime ait olduğunun sözleşmede açıkça belirtilmesi yararlıdır.

Sözleşmede “tüm giderler kiracıya aittir” türünden genel bir kayıt bulunsa bile, binanın yapısına ve anaparaya ilişkin büyük onarım ile demirbaş giderleri kural olarak kiraya verende kalır. Bu tür genel kayıtlar, kiracı aleyhine dar yorumlanır.

Pratik sonuç

Sözleşmenizde giderlere ilişkin düzenleme olup olmadığını kontrol edin; aidat dökümlerini ve gider belgelerini saklayın. Gider paylaşımına ilişkin bir uyuşmazlıkta bir avukata danışmanız yararlı olur.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.