Ücret, iş ilişkisinin temelidir ve işverenin en başta gelen borcudur. Düzenlemesi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesindedir. Ücretin tam ve zamanında ödenmemesi ile gerçek ücretin altında sigorta gösterilmesi (kayıt dışılık), işçinin haklarını doğrudan etkiler.

Ücret ne zaman ödenmeli?

İş Kanunu m.32’ye göre ücret en geç ayda bir ödenir (sözleşmeyle daha kısa süre belirlenebilir). Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir sebep olmaksızın ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Dahası, ücretin ödenmemesi işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı talep etme hakkı verebilir.

Gerçek ücret ve kayıt dışı çalışma

Uygulamada işçinin eline geçen ücret ile SGK’ya bildirilen ücret farklı olabilir; işveren primleri gerçek maaş yerine daha düşük (çoğu zaman asgari ücret) üzerinden yatırabilir. Bu durum hem işçinin tazminat hesabını hem de emeklilik haklarını olumsuz etkiler. İşçi, gerçek ücretini banka kayıtları, ödeme belgeleri ve tanık beyanlarıyla ispatlayarak; eksik primlerin tamamlanması ve hizmetinin doğru tespiti için hizmet tespiti yoluna gidebilir.

Zamanaşımı kaç yıl?

İşçilik alacaklarında süre çok önemlidir. Ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi alacaklarda 5 yıllık zamanaşımı uygulanır. Ayrıca 2017’de yürürlüğe giren 7036 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme sonrası; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine aykırılıktan doğan tazminat alacaklarında da 5 yıllık zamanaşımı kabul edilmiştir. Bu nedenle alacağın istenmesi geciktikçe, geriye dönük talep edilebilecek tutar azalır.

Pratikte ne anlama geliyor?

  • Ücret en geç ayda bir ödenmeli; ödenmezse iş görmekten kaçınma ve haklı fesih gündeme gelir.
  • Düşük sigorta gösterilmesi hizmet tespiti davasıyla düzeltilebilir; bu emeklilik için önemlidir.
  • Alacaklarda 5 yıllık zamanaşımı işler; talebi ertelemeyin.
Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.