İşyerinde Mobbing (Psikolojik Taciz) ve Tazminat

İşyerinde psikolojik taciz, yani mobbing, son yıllarda yargıya en çok taşınan konulardan biri hâline gelmiştir. İş Kanunu’nda doğrudan tanımlanmasa da, işverenin işçinin kişiliğini koruma yükümlülüğü 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Mobbing nedir, ne değildir?

Yargıtay’ın yerleşik tanımına göre mobbing; bir çalışana yönelik, belirli bir süre boyunca devam eden, sistematik, kasıtlı ve yıldırma amacı güden psikolojik baskı davranışlarıdır. Amaç genellikle işçinin özgüvenini zedelemek, performansını düşürmek veya onu işten ayrılmaya zorlamaktır. Burada belirleyici olan süreklilik ve sistematikliktir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin E. 2017/17931, K. 2020/14104 sayılı kararında belirtildiği üzere; süreklilik göstermeyen, belirli aralıklarla sık sık tekrarlanmayan kaba, nezaketsiz veya etik dışı davranışlar tek başına mobbing olarak değerlendirilemez. Tek seferlik bir hakaret ise ayrıca manevi tazminat ve hatta ceza hukuku anlamında sorumluluk doğurabilir, ama mobbing için “örüntü” aranır.

İspat nasıl yapılır?

Mobbing iddialarında kesin ispat değil, yaklaşık ispat aranır. Yani olayın kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kanıtlanması şart değildir; mahkemeyi inandıracak düzeyde delil yeterlidir. Tanık beyanları, işyeri kamera kayıtları, e-posta ve mesaj görüntüleri, doktor/psikiyatri raporları ve olay günlüğü bu kapsamda kullanılabilir.

Hangi haklar doğar?

Mobbinge maruz kalan işçi; koşulları varsa iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı talep edebilir, ayrıca uğradığı zararlar için maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Mobbing aynı zamanda hakaret veya eziyet gibi suçların unsurlarını taşıyorsa, ceza sorumluluğu da gündeme gelebilir.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Her sert davranış mobbing değildir; sistematik ve sürekli bir baskı örüntüsü aranır.
• Yaklaşık ispat yeterlidir; bu yüzden delil ve kayıt biriktirmek belirleyicidir.
• Haklı fesih + kıdem tazminatı ile maddi/manevi tazminat birlikte gündeme gelebilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.