Pek çok iş sözleşmesinde, işçinin ayrıldıktan sonra rakip işyerlerinde çalışmasını yasaklayan bir madde bulunur. Ancak bu yasak sınırsız değildir; kanun işçinin ekonomik geleceğini korur.

Kanun ne diyor?

Türk Borçlar Kanunu m.444 ve devamına göre rekabet yasağı; ancak işçinin müşteri çevresi ya da üretim/iş sırları gibi bilgilere ulaşabildiği ve bu bilgilerin kullanımının işverene önemli zarar verebileceği hâllerde geçerlidir. Yasak yazılı yapılmalı; yer, zaman ve işin türü bakımından sınırlı olmalı ve işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye atmamalıdır. Süre, özel durumlar dışında iki yılı aşamaz.

Yargıtay bu kuralı nasıl uyguluyor?

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında, aşırı geniş (örneğin tüm sektörü ve ülkeyi kapsayan veya süresiz) rekabet yasakları sınırlandırılır; hâkim, yasağın kapsamını aşırı bulursa daraltabilir. İşveren haklı bir neden olmadan sözleşmeyi feshederse ya da işçi işverenin kusuruyla haklı nedenle ayrılırsa, rekabet yasağı sona erer.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Rekabet yasağı yazılı olmalı; yer, zaman ve konu bakımından sınırlı kalmalıdır.
• İşçinin gerçek anlamda sır veya müşteri bilgisine erişimi yoksa yasak geçerli olmayabilir.
• İşveren haksız feshederse rekabet yasağı kural olarak ortadan kalkar.

Her rekabet yasağı maddesi geçerli ve sınırsız değildir; aşırı maddeler mahkemece sınırlandırılabilir. Yeni işe başlamadan önce maddenin geçerliliğini değerlendirmek riski azaltır.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Açıklanan kanun hükümleri ve Yargıtay’ın yerleşik uygulaması zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.