Hakaret Suçu (TCK 125) ve İsnadın İspatı

Şerefe karşı işlenen hakaret suçu, TCK m.125’te düzenlenmiştir. Her kırıcı söz hakaret değildir; önemli olan sözün niteliğidir.

Suçun tanımı (TCK m.125)

TCK m.125’e göre hakaret; bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek biçimde somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle işlenir. Ağır eleştiri veya rahatsız edici sözler, küçük düşürücü ve rencide edici nitelikte değilse hakaret sayılmaz. Hakaretin alenen (herkese açık biçimde) işlenmesi cezayı artırır; sosyal medyada kamuya açık paylaşımlar bu kapsamda değerlendirilebilir.

İsnadın ispatı (TCK m.127)

TCK m.127’ye göre, isnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispatlanması hâlinde faile ceza verilmez; isnat edilen fiil nedeniyle kişi hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet varsa isnat ispatlanmış sayılır. Ancak sövme fiilinde ispat hakkı yoktur; çünkü ortada doğrulanabilir bir olgu değil, değer yargısı vardır. Aleniyet unsurunun somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği de önemlidir; nitekim Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin E. 2021/38727, K. 2024/13227 sayılı kararında, aleniyet koşulu oluşmadığında cezada artırım yapılamayacağı belirtilmiştir.

Şikâyet ve güncel usul (önödeme)

Hakaret (kamu görevlisine karşı işlenen hariç) kural olarak şikâyete bağlıdır; fail ve fiili öğrenmeden itibaren altı ay içinde şikâyet gerekir. Önemli bir güncel değişiklikle (14.11.2024 tarihli düzenleme), mesaj veya sosyal medya gibi ileti yoluyla işlenen hakaret suçları uzlaştırma kapsamından çıkarılarak önödeme kapsamına alınmıştır; bu hâllerde süreç savcılık aşamasında şekillenebilir.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Her kırıcı söz değil, rencide edici somut isnat veya sövme hakarettir.
• Alenen (sosyal medyada herkese açık) işlenmesi cezayı artırır.
• İleti yoluyla hakarette artık önödeme usulü gündeme gelir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.